ՀՀ կենտրոնական բանկը որոշել է բարձրացնել բանկերի հակացիկլիկ կապիտալի բուֆերը՝ 2027 թվականի մայիսի 1-ից այն սահմանելով ռիսկով կշռված ակտիվների 2.25%-ի չափով։ Բանկերը պետք է ավելի մեծ կապիտալային պահուստ ունենան՝ հնարավոր կորուստները դիմագրավելու համար։ Սա սկսված ճգնաժամի արձանագրում չէ, այլ կանխարգելիչ քայլ։
Ինչ է փոխվում
Ներկայիս շեմը 1.75% է։ 2027 թվականի փետրվարի 1-ից այն կդառնա 2%, իսկ մայիսի 1-ից՝ 2.25%։ Սրանք կապիտալի պահանջներ են, ոչ թե հիփոթեքային տոկոսադրույքներ։
Ինչու է ԿԲ-ն տեսնում ռիսկեր
ԿԲ-ի տվյալներով՝ 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում ընդհանուր վարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցությունը մոտ 87% էր, իսկ երկարաժամկետ միտումից շեղումը՝ 6.6 տոկոսային կետ։ Օգոստոսին շինարարության ոլորտի վարկերը գերազանցել են 1 տրլն դրամը։ Արագացել է հիփոթեքային վարկավորումը, մեծացել է տնային տնտեսությունների պարտքային բեռը։
ԿԲ-ի գնահատմամբ՝ այս զարգացումները կարող են վկայել անշարժ գույքի շուկայի տաքացման նոր փուլի մասին։ Եթե պահանջարկը թուլանա կամ եկամուտները նվազեն, կարող են մեծանալ բնակարանների գների անկման և վարկերի սպասարկման դժվարությունների ռիսկերը։ Սա հնարավոր սցենար է, ոչ թե հաստատված կանխատեսում։
Միաժամանակ, 2026 թվականի օգոստոսին բանկերի ընդհանուր կապիտալի համարժեքությունը կազմել է 20.4%, իսկ վատորակ վարկերի կշիռը՝ 1.5%։ Այս ցուցանիշներն ինքնին չեն վկայում բանկային ճգնաժամի մասին։
Ինչ պետք է իմանան գնորդները
Նոր պահանջներն ինքնաբերաբար չեն բարձրացնում հիփոթեքային տոկոսադրույքները և չեն փոխում գործող պայմանագրերի դրույթները։ Նոր վարկ վերցնելուց առաջ համեմատեք փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը, լրացուցիչ ծախսերը և գնահատեք ընտանիքի վճարունակությունը եկամտի հնարավոր նվազման դեպքում։
