Նորակառույցը հանձնելիս գնորդին երբեմն առաջարկում են ստորագրել փոխանցման ակտ, որով նա հրաժարվում է ուշացման տույժից և արդեն դատարան ներկայացրած պահանջներից։ Մրցակցության և սպառողների շահերի պաշտպանության հանձնաժողովի ներկայացուցիչ Մարկոսյանի խոսքով՝ նման դրույթներն անթույլատրելի են. հանձնաժողովը բողոքներ է ստացել կառուցապատման ոլորտից և վարույթներ է հարուցել։
Ինչ են գրում փոխանցման ակտում
Մարկոսյանը բացատրում է, որ շենքի կառուցապատումն ավարտվելուց հետո գույքը բնակիչներին հանձնվում է փոխանցման ակտով, որը ենթակա է նոտարական վավերացման։ Կառուցապատողները այդ ակտերում ներառում են դրույթներ, որոնցով բնակիչը հրաժարվում է գույքը ժամկետի խախտմամբ հանձնելու պատճառով առաջացած տույժից ու տուգանքից, ինչպես նաև մինչև ակտի կնքումը դատարան ներկայացրած իր պահանջներից։
Նրա խոսքով՝ սա խախտում է քաղաքացիական օրենսդրության որոշ դրույթներ և կարող է պարունակել սպառողների շահերը խախտող գործելակերպի հատկանիշներ։ Այդ գործերը քննվում են հանձնաժողովում։ Արձանագրվել են նաև դեպքեր, երբ կառուցապատողը շենքի հետ կապված փոփոխություններ է կատարել առանց սպառողի հետ պայմանագրային փոփոխության։
Միանալու պայմանագրերում, հանձնաժողովի ներկայացմամբ, կբացառվեն սպառողի շահերն անտեսող և իրավունքները սահմանափակող անարդար պայմանները։ Անթույլատրելի են նաև այն պայմանները, որոնք հակասում են բարեխղճությանն ու ազնվությանը, ստեղծում են անհավասարակշռություն կողմերի իրավունքների ու պարտականությունների միջև, և որոնց սպառողը չէր համաձայնի, եթե կարողանար դրանց շուրջ բանակցել։
Նոտարները և գնման իրավունքի պայմանագիրը
Հանձնաժողովը դիմել է Արդարադատության նախարարություն՝ հորդորելով իրազեկել նոտարներին, որ պայմանագրերում չներառվեն օրենքին հակասող պայմաններ։ Մարկոսյանի խոսքով՝ նախարարությունը համարժեք և օպերատիվ արձագանքել է։ Նոտարներին իրազեկվել է, որ փոխանցման ակտերում չթույլատրեն անարդար պայմաններ, որոնք վնասում են սպառողների շահերին։ Սա, նրա գնահատմամբ, համակարգային քայլ է և կանխարգելում է նման խախտումների հնարավորությունը։
Նույն պահանջը վերաբերում է նաև գնման իրավունքի պայմանագրին, որը նախորդում է փոխանցման ակտին։ Եթե այդ փուլում կան պայմաններ, որոնք հակասում են սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին օրենքին, դրանք ևս չպետք է ներառվեն։
Ինչ է նախատեսում նոր օրենքի նախագիծը
Մարկոսյանը նշում է, որ հանձնաժողովի նախաձեռնած կարգավորումներն էականորեն տեղ են գտել կառուցապատման գործունեությունը կարգավորող նոր օրենքի նախագծում։ Երբ նախագիծը դառնա օրենք, նրա գնահատմամբ, շուկայական հարաբերությունները էականորեն կկարգավորվեն, և սպառողների շահերն ավելի պաշտպանված կլինեն։
Գրիգորյանը նոր կարգավորումները կարևորում է կառուցապատման ոլորտի տնտեսական մեծ ակտիվության համատեքստում, որը, նրա խոսքով, ազդում է երկրի տնտեսության վրա։ Նախաձեռնված օրենսդրական փաթեթի առանցքում, ըստ նրա, սպառողների, պետության և համայնքի օրինական շահերն են։
Նախագծով կառուցապատողը պարտավոր է ունենալ կայք, այնտեղ հրապարակել քաղաքաշինական թույլտվությունները, անցնել պարտադիր աուդիտ և աուդիտի եզրակացությունը նույնպես հրապարակել կայքում՝ սպառողի համար բաց և թափանցիկ։ Պահանջվում է գովազդել միայն այն ապրանքը, որի քաղաքաշինական թույլտվությունները կան. խոստումը պետք է համապատասխանի իրականությանը։ Հակառակ դեպքում հանձնաժողովին վերապահված են լայն լիազորություններ՝ վարչական վարույթ նախաձեռնելու և անբարեխիղճ կառուցապատողի նկատմամբ տուգանք կիրառելու։
- փոխանցման ակտում չստորագրել ուշացման տույժից կամ տուգանքից հրաժարվելու դրույթ
- չհրաժարվել մինչև ակտը դատարան ներկայացրած պահանջներից
- գնման իրավունքի պայմանագրում նույնպես չթողնել օրենքին հակասող պայմաններ
- շենքի փոփոխությունները պահանջել ամրագրել պայմանագրով
- չկատարված խոստումների դեպքում՝ գազ, էլեկտրաէներգիա, խաղահրապարակ, լողավազան, իմանալ, որ հանձնաժողովում վարույթներ կան
Հանձնաժողով ներկայացված բողոքները վերաբերում են ոչ միայն փոխանցման ակտերին, այլև կառուցապատողի խոստումների չկատարմանը։ Այդ գործերով վարույթները, Մարկոսյանի խոսքով, ընթացքի մեջ են։
