Անշարժ գույքի շուկան բեկման շեմին. ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանը կանխատեսում է գների հնարավոր նվազում

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում տարիներ շարունակվող գների թռիչքաձև աճը կարող է փոխարինվել նվազմամբ։ Այս մասին հայտարարել է ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը՝ ներկայացնելով 2024 թվականի ֆինանսական կայունության հաշվետվությունը։

Գնանկման հիմնական պատճառները

Ըստ ԿԲ նախագահի՝ շուկայում արդեն իսկ նկատվում է գների աճի տեմպերի դանդաղում։ Մարտին Գալստյանը առանձնացնում է երկու կարևոր գործոն, որոնք կարող են հանգեցնել գնանկման.

1. Եկամտահարկի վերադարձի ծրագրի դադարեցումը. Այս արտոնության աստիճանական վերացումը նվազեցնում է պահանջարկը նորակառույցների նկատմամբ։

2. Շուկայի հագեցվածությունը. Տարիներ շարունակվող բումից հետո պահանջարկը սկսում է բնականոն կերպով նվազել։

Շինարարական բում և «ավելցուկային առաջարկի» ռիսկը

Մարտին Գալստյանը նախազգուշացնում է, որ վերջին տարիներին տրված շինթույլտվությունների հսկայական քանակը կարող է հանգեցնել շուկայում գույքի ավելցուկի։ Երբ առաջարկը գերազանցի պահանջարկին, գների նվազումն անխուսափելի կդառնա։ Բացի այդ, շինարարության ոլորտին տրամադրված մեծածավալ վարկերը կարող են լրացուցիչ ֆինանսական բեռ դառնալ բանկերի համար, եթե կառուցապատողները սկսեն դժվարություններ ունենալ վաճառքի հարցում։

Բանկային համակարգի վիճակը և շահութաբերությունը

Չնայած անշարժ գույքի շուրջ առկա մտահոգություններին, ՀՀ բանկային համակարգը շարունակում է մնալ կայուն և շահութաբեր։ Մարտին Գալստյանի խոսքով՝ 2024-ին գրանցված բարձր շահութաբերությանը մեծապես նպաստել է սպառողական վարկերի ակտիվ աճը։

• Ֆինանսական հզորություն. Բանկային ակտիվները կազմում են համակարգի շուրջ 83%-ը (մոտ 11 տրիլիոն դրամ)։

• Ներդրումային ակտիվություն. Ներդրումային ընկերությունների ոլորտում գրանցվել է տպավորիչ՝ 57.1% աճ։

Վստահություն տնտեսության նկատմամբ

Ամփոփելով՝ ԿԲ նախագահը վստահություն հայտնեց, որ Հայաստանի մակրոտնտեսական համակարգը բավականին ամուր է։ Ներդրողների վստահությունը թույլ է տալիս պնդել, որ անգամ շուկայական ցնցումների դեպքում ֆինանսական համակարգից կապիտալի լուրջ արտահոսք չի սպասվում։

Աղբյուր