Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայի շուրջ քննարկումները չեն դադարում։ Վերջին շրջանում հաճախ կարելի է լսել կանխատեսումներ շուկայի «պայթելու», գների անկման կամ գործարքների դադարի մասին։ Սակայն, որքանո՞վ են այս վախերը հիմնավորված։
«Silver Ria» անշարժ գույքի գործակալության հիմնադիր տնօրեն Անդրանիկ Հարությունովը ներկայացնում է շուկայի ներքին խոհանոցը և պարզաբանում, թե ինչ է կատարվում իրականում։
Թվերի խաբկանքը. Ինչու՞ միջինացված վիճակագրությունը չի արտացոլում իրականությունը
Կենտրոնական բանկի և Կադաստրի կոմիտեի տվյալները հաճախ կարող են թյուրիմացության մեջ գցել սովորական քաղաքացուն։ Անդրանիկ Հարությունովը նախազգուշացնում է՝ անշարժ գույքի շուկան բազմաբևեռ է, և մեկ ընդհանուր թիվը չի կարող նկարագրել ողջ իրավիճակը։
«Անշարժ գույքի շուկան բաժանված է առաջնային և երկրորդային սեգմենտների, վարձակալության, տարբեր դասի շենքերի։ Երբ այս ամենը դնում ես մեկ թվի մեջ, իրական պատկերը կորչում է»,– նշում է փորձագետը։
Օրինակ՝ նույն վարչական շրջանում մեկ քառակուսի մետրը կարող է արժենալ թե՛ 500 հազար, թե՛ 750 հազար դրամ։ Եթե տվյալ եռամսյակում շատ վաճառքներ են լինում պրեմիում դասի շենքերում, վիճակագրությունը ցույց է տալիս գների աճ, ինչը դեռ չի նշանակում, որ ամբողջ շուկան թանկացել է։
«Պայթյուն» չեղավ. Շուկան պարզապես տրանսֆորմացվում է
Հակառակ այն պնդումներին, թե շուկան փակուղում է, Անդրանիկ Հարությունովը փաստում է՝ ոլորտն ապրում է իր բնականոն կյանքով։ Եկամտահարկի վերադարձի ծրագրի սահմանափակումները չկանգնեցրին վաճառքները, այլ ստիպեցին կառուցապատողներին դառնալ ավելի ճկուն։
Այսօր կառուցապատողներն առաջարկում են սեփական վճարային սխեմաները՝ 5-10 տարի ժամկետով, հաճախ նույնիսկ առանց բանկերի միջնորդության։ Սա թույլ է տալիս պահպանել վաճառքի տեմպերը նաև առանց պետական արտոնությունների։
Գներ և պահանջարկ. Ինչու՞ է գույքը շարունակում թանկանալ
Ըստ մասնագետի՝ Հայաստանում անշարժ գույքի գները միջինում տարեկան 5-10% աճ են գրանցում։ Սա բնական կապիտալիզացիայի և ինֆլյացիայի հետևանք է. «Փողը էժանանում է, գույքը՝ թանկանում»։
Պահանջարկի հիմնական շարժիչ ուժը մնում է նորակառույցների հանդեպ ձգտումը։
«Մեր շենքերի մեծ մասը 50–60 տարեկան է։ Մարդիկ այսօր ուզում են 21-րդ դարի հարմարավետություն՝ պարկինգներ, անվտանգության համակարգեր և զարգացած ենթակառուցվածքներ»,– ասում է Հարությունովը։
Ինֆորմացիայի պակասը՝ որպես գլխավոր խոչընդոտ
Հետաքրքիր է, որ շատերը դեռևս կարծում են, թե հիպոթեք ձեռք բերելն անհնար է կամ չափազանց բարդ։ Անդրանիկ Հարությունովը շեշտում է, որ այսօր բանկային համակարգն ավելի թափանցիկ ու արագ է դարձել, հատկապես եկամուտների հայտարարագրման շնորհիվ։ Խնդիրը հաճախ ոչ թե հնարավորության, այլ տեղեկատվության պակասն է։
Ի՞նչ սպասել 2026 թվականին
Խոսելով ապագայի մասին՝ «Silver Ria»-ի հիմնադիրը լավատես է։ Եթե չլինեն ֆորսմաժորային աշխարհաքաղաքական ցնցումներ, 2026-ին շուկան կշարունակի կայուն զարգանալ։ Կառուցապատողները կհարմարվեն նոր ստանդարտներին, իսկ գնորդները կշարունակեն ներդրումներ անել անշարժ գույքի մեջ՝ որպես ամենահուսալի ակտիվի։
Եզրակացություն. Շուկան ոչ թե «պայթում է», այլ դառնում է ավելի պրոֆեսիոնալ և պահանջկոտ։ Եթե պլանավորում եք գնում կատարել, կարևոր է հիմնվել ոչ թե լուրերի, այլ մասնագիտական հաշվարկների վրա։
