Գրեթե 119 հազար բնակիչ ունեցող Արաբկիրը Երևանի ամենապահանջված, բայց նաև ամենաբարդ զարգացող հատվածներից մեկն է։ Մի կողմից այստեղ շարունակվում է նոր կառուցապատումը, մյուս կողմից շրջանի մեծ մասը հիմնված է տասնամյակներ առաջ ստեղծված բնակֆոնդի և ինժեներական ցանցերի վրա։
Առաջիկա տարիներին Արաբկիրի անշարժ գույքի արժեքի վրա կարող են ազդել ոչ միայն բնակարանների գներն ու նոր նախագծերը։ Տրանսպորտը, Հրազդանի կիրճի ապագան և էլեկտրական ենթակառուցվածքները կարող են ավելի կարևոր դառնալ, քան նոր շենքերի քանակը։
Գործարքներն աճում են, բայց գինը կարող է չաճել նույն ուղղությամբ
Կադաստրի ներկայացված տվյալներով՝ 2025 թվականի վերջին Արաբկիրում բնակարանների մեկ քառակուսի մետրի միջին գործարքային գինը կազմել է մոտ 626 հազար դրամ։
Միաժամանակ նշվում է կարևոր տարբերություն․ Կադաստրի տվյալները վերաբերում են գրանցված գործարքային արժեքներին, ոչ թե հայտարարությունների պահանջվող գներին։
Անշարժ գույքի գործակալությունների ասոցիացիայի խորհրդի անդամ Անդրանիկ Հարությունովի գնահատմամբ՝ Արաբկիրում և Կենտրոնում գները սկսել են ճշգրտվել, սակայն վաճառողները հաճախ շարունակում են պահպանել նախկին բարձր գնային սպասումները։
Ուստի գործարքների ակտիվության աճը պարտադիր չէ, որ նշանակում է նույն տեմպով գների աճ։
Նորակառույցներն ավելանում են հին բնակֆոնդի կողքին
Եկամտահարկի վերադարձի ծրագրի սահմանափակումներից հետո Արաբկիրում նոր նախագծերի ակտիվությունը նվազել է, բայց չի դադարել։
Կոմիտասի պողոտայի և Ադոնցի փողոցի հատվածներում մինչև 2026–2028 թվականները նախատեսվում կամ իրականացվում են մի շարք նոր նախագծեր, որոնք հիմնականում դիրքավորվում են բարձր գնային սեգմենտում։
Միաժամանակ 2024 թվականի սեպտեմբերին ընդունված Երևանի նոր գլխավոր հատակագծում Արաբկիրի հին բնակֆոնդի զանգվածային վերականգնման առանձին ծրագիր չի ներկայացվում։
Քաղաքաշինության մասնագետ Սարհատ Պետրոսյանի գնահատմամբ՝ իրավիճակը բարդացնում են տարիների ընթացքում ձևավորված ինքնակամ կառույցները, փակ պատշգամբները, մանսարդներն ու հետագայում օրինականացված փոփոխությունները։
Այսինքն՝ հին շենքի վերակառուցումը միայն տեխնիկական խնդիր չէ․ նախ անհրաժեշտ է հասկանալ, թե իրական կառուցվածքը որքանով է համապատասխանում փաստաթղթերին։
Էլեկտրացանցերը կարող են դառնալ նոր կառուցապատման սահմանափակող գործոնը
Ներկայացված տվյալներով՝ Արաբկիրի մոտ 20%-ը էլեկտրամատակարարվում է մեկ հիմնական աղբյուրից՝ Երևանի ՀԷԿ-ից։
2024 թվականի ամռանը ենթակայանի հրդեհից հետո շրջանի մի հատվածում շաբաթներ շարունակ առաջացել էին էլեկտրամատակարարման խնդիրներ։
Նշվում է նաև, որ վթարների մոտ 34%-ը կապված է շինարարական աշխատանքների ժամանակ ցանցերի վնասման հետ։
Այս ֆոնին նոր բնակելի համալիրների կառուցումը գնորդի համար առաջացնում է պարզ հարց․ շենքի ավարտին զուգահեռ արդիականացվո՞ւմ են նաև այն սպասարկող էլեկտրական հզորությունները։
Ցանցերի արդիականացման համար նշվում է մոտ 16.5 մլն դոլարի ներդրումային ծրագիր, սակայն Արաբկիրի երկարաժամկետ զարգացման համար որոշիչ կլինի այն, թե որքան արագ ենթակառուցվածքը կհասցնի կառուցապատման տեմպին։
Մետրոն կարող է փոխել տրանսպորտային քարտեզը, բայց ժամկետները դեռ առանցքային հարց են
Երևանի մետրոյի նախատեսվող երկրորդ գիծը պետք է անցնի Հյուսիսային ավտոկայանից՝ Քանաքեռ-Զեյթունով, Արաբկիրով և Կենտրոնով դեպի Էրեբունի։
Սակայն այս պահին իրականացմանը առավել մոտ է Աջափնյակի նոր կայարանի նախագիծը։
Դրա արժեքը գնահատվում է մոտ 50 մլն դոլար, իսկ շինարարության մեկնարկը նախատեսվում է 2026 թվականին՝ մինչև 5 տարի տևողությամբ։
Ծրագրի ֆինանսավորման շուրջ, սակայն, եղել են փոփոխություններ․ ներկայացված տվյալներով՝ 2025 թվականի բյուջեում նախատեսված 9.6 մլրդ դրամը հետագայում նվազեցվել է մինչև 1.4 մլրդ դրամ։
Արաբկիրի համար մետրոյի հարցը կարևոր է ոչ միայն որպես տրանսպորտային նախագիծ։ Եթե մետրոյի ցանցն իսկապես ընդլայնվի դեպի Արաբկիր, կարող են փոխվել նաև բնակելի գոտիների գրավչությունն ու կառուցապատման ճնշման բաշխումը։
Հրազդանի կիրճը կարող է դառնալ կամ կանաչ բուֆեր, կամ նոր կառուցապատման տարածք
Արաբկիրի մյուս առանցքային ակտիվը Հրազդանի կիրճն է։
2026 թվականի ապրիլին Երևանի ավագանին կիրճում ռեկրեացիոն գոտու ստեղծման համար հատկացրել է 172 մլն դրամ։ Նախատեսվում են հանրային հանգստի և սպորտային տարածքներ։
Միաժամանակ նույն տարածքում զարգանում են նաև այլ խոշոր նախագծեր, այդ թվում՝ TUMO-ի համալսարանական ավանը, որի ճարտարապետական նախագիծը մշակել է MVRDV ընկերությունը։
Այս երկու ուղղությունների համադրումն է որոշելու՝ կիրճը կպահպանի՞ իր դերը որպես կանաչ տարածք, թե կառուցապատման ճնշումը կշարունակի մեծանալ։
Ինչ պետք է հետևի Արաբկիրում բնակարան գնողը
Առաջիկա տարիներին միայն քառակուսի մետրի գինը բավարար չի լինի Արաբկիրում բնակարանի հեռանկարը գնահատելու համար։
Գնորդի համար հատկապես կարևոր է հետևել երեք հարցի՝ մետրոյի ծրագրերի իրական առաջընթացին, Հրազդանի կիրճի կառուցապատման սահմանափակումներին և էլեկտրական ու այլ ինժեներական ցանցերի արդիականացմանը։
Մինչև 2035 թվականը Արաբկիրը, ամենայն հավանականությամբ, ավելի խիտ կառուցապատված կլինի։ Բայց շրջանի իրական արժեքը կորոշվի նրանով, թե նոր շենքերի հետ միասին արդյոք կզարգանան տրանսպորտը, կանաչ տարածքներն ու ենթակառուցվածքները։
