Անշարժ գույքի շուկայում վերջին տարիների աննախադեպ ակտիվությունը, ասես, սկսում է իր տեղը զիջել նոր, ավելի զգուշավոր իրողությունների: 2025 թվականը շուկայի համար դարձել է վերաիմաստավորման տարի. թուլացել են այն բոլոր արտաքին և ներքին շարժիչները, որոնք նախկինում ապահովում էին շարունակական աճը:
Գործարքների դինամիկան. Թվերի լեզվով
Տարվա առաջին եռամսյակը սկսվեց բավականին «սառը»՝ գրանցելով գործարքների ընդհանուր թվի 6,2% անկում նախորդ տարվա համեմատ: Եթե դիտարկենք նոյեմբեր ամսվա օպերատիվ տվյալները, պատկերն առաջին հայացքից թվում է կայուն. գրանցվել է 21,144 գործարք (նախորդ տարվա նոյեմբերի 21,030-ի դիմաց): Սակայն այստեղ կա մի կարևոր «բայց». չնայած տարեկան կտրվածքով թվերն աճել են, հոկտեմբեր ամսվա համեմատ առքուվաճառքի գործարքները նվազել են շուրջ 836-ով:
Սա հուշում է, որ շուկան դեռևս փնտրում է իր նոր հավասարակշռությունը, իսկ մեկամսյա տատանումները դեռևս հիմք չեն լիարժեք լավատեսության համար:
Ինչո՞ւ է նվազում պահանջարկը
Շուկայի վրա ազդում են մի քանի հիմնական գործոններ.
-
Ռելոկանտների գործոնի թուլացում. Ամենամեծ անկումը գրանցվել է վարձակալության շուկայում: ՌԴ-ից տեղափոխվածների կողմից ձևավորված արհեստական մեծ պահանջարկն այլևս չկա:
-
Եկամտահարկի հետվերադարձի սահմանափակում. Երևանում ծրագրի փուլային դադարեցումը (առաջին հերթին Կենտրոնում և Արաբկիրում) ուղիղ հարվածեց առաջնային շուկային: Սա առավել քան սպասելի էր և արդեն իսկ արտացոլվում է թվերի մեջ:
-
Ներքին տնտեսական պասիվություն. Տնտեսական ակտիվության ընդհանուր դանդաղումը ևս իր հետքն է թողնում բնակելի տների առքուվաճառքի վրա:
Գրավադրումների պարադոքսը. Մարդիկ հարստանո՞ւմ են, թե՞ պարտք վերցնում
Վիճակագրության ամենազարմանալի հանգամանքն այն է, որ բոլոր գործարքների նվազման ֆոնին աճել է միայն անշարժ գույքի գրավադրման քանակը:
Եթե հանրությունն ավելի արագ է հարստանում (ինչպես պնդում են որոշ պաշտոնական կարծիքներ), ապա ինչո՞ւ է ավելանում գույքը գրավի տակ դնելու միտումը: Սա կարող է լինել լուրջ սոցիալական խնդիրների կամ շրջանառու միջոցների սղության անուղղակի վկայություն:
Գնային քարտեզ. Որտե՞ղ է գինն ընկնում, որտե՞ղ՝ ոչ
Երևանում գները միասնական չեն.
-
Կենտրոն և Արաբկիր. Նկատվում է գնանկում: Արտոնյալ ծրագրերի ավարտը պահանջարկի անկում առաջացրեց հենց այս գոտիներում:
-
Նուբարաշեն և ծայրամասեր. Այստեղ, ընդհակառակը, գրանցվում է թանկացում: Պատճառն այն է, որ արտոնությունները ծայրամասերում ավելի ուշ են դադարում, և պահանջարկն այնտեղ ավելի երկար պահպանվեց:
Ի՞նչ սպասել հետագայում
Շատերի մոտ հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ չկա կտրուկ գնանկում: Պատասխանը պարզ է՝ իներցիա: Կառուցապատողներն ու վաճառողները պատրաստ չեն միանգամից իջեցնել գները երկարատև թանկացումներից հետո: Փոխարենը՝ կառուցապատողներն առաջարկում են ճկուն վճարման գրաֆիկներ և դյուրացված պայմաններ, ինչը թաքնված գնիջեցում է:
Բացի այդ, Երևանի բնակֆոնդի հնացումը ստիպում է մարդկանց միշտ փնտրել նորակառույց շենքեր, ինչը թույլ չի տա, որ պահանջարկը զրոյանա:
Ամփոփելով. Թեև կտրուկ «փլուզում» չի սպասվում, սակայն պահանջարկի շարունակվող կրճատման պարագայում գների առավել շոշափելի և տեսանելի անկումը դառնում է անխուսափելի հեռանկար: Շուկան այժմ գնորդի կողմն է, և բանակցությունների միջոցով այսօր կարելի է ստանալ շատ ավելի շահավետ գին, քան նշված է պաշտոնական հայտարարություններում:





