Մինչ կառուցապատողները փորձում են հանրությանը համոզել, որ եկամտային հարկի վերադարձի ծրագրի չեղարկումը Երևանում չի հանգեցնի գների նվազման, շուկան սկսել է հակառակ ազդակները տալ։ Պաշտոնական վիճակագրությունն արդեն իսկ արձանագրում է գնանկման առաջին նշանները։
Ի՞նչ են փաստում պաշտոնական թվերը
Համաձայն Անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեի հրապարակած տվյալների՝ դեկտեմբեր ամսին Երևանում բնակարանների գները նախորդ ամսվա համեմատ նվազել են 0.1%-ով։ Թեև սա առաջին հայացքից փոքր թիվ է, սակայն այն վկայում է տարիներ շարունակ տևող երկնիշ աճի դարաշրջանի ավարտի մասին։
Ոլորտի փորձագետները մատնանշում են, որ գնաճի տեմպը կրճատվել է շուրջ 3.3 անգամ։ Եթե նախորդ տարի գնաճը կազմում էր ավելի քան 13%, ապա այս տարեվերջին այն իջել է մինչև 4%-ի։
Գնանկման «էպիկենտրոնները». Կենտրոն և Արաբկիր
Ամենաշատը տուժել են մայրաքաղաքի հեղինակավոր վարչական շրջանները.
-
Կենտրոն. Այստեղ տարեկան գնաճը նախկին 15%-ից իջել է ընդամենը 1%-ի։ Ավելին, Կենտրոնի առաջին գոտում գները նվազել են 2.3%-ով՝ մեկ քառակուսի մետրի հաշվով էժանանալով շուրջ 27,000 դրամով։ Իսկ երրորդ գոտում գնանկումը հասել է 5.8%-ի (շուրջ 50,000 դրամ մեկ քառակուսու համար)։
-
Արաբկիր. Գնաճի տեմպը թուլացել է՝ հասնելով 1.5%-ի, սակայն առանձին հատվածներում արդեն իսկ արձանագրվել է մինչև 1.8% գնանկում։
-
Այլ շրջաններ. Դավթաշենում և Աջափնյակում ևս արձանագրվել է 0.8% ամսական գնանկում։
Ինչո՞ւ է շուկան նահանջում. Հիմնական գործոնները
Կադաստրի կոմիտեի և անկախ վերլուծաբանների դիտարկմամբ՝ այս իրավիճակը պատահական չէ։ Գոյություն ունեն մի քանի հիմնարար պատճառներ.
-
Եկամտային հարկի վերադարձի չեղարկումը. Սա այն հիմնական «շարժիչն» էր, որը տարիներ շարունակ պահում էր բարձր պահանջարկը։ Ծրագրի դադարեցումը Երևանում կտրուկ նվազեցրել է գնորդների հետաքրքրությունը։
-
Սոցիալ-տնտեսական վիճակ. Քաղաքացիների եկամուտների աճի դանդաղումը և ֆինանսական բեռի ավելացումը թույլ չեն տալիս նախկին թափով ներդրումներ անել անշարժ գույքի մեջ։
-
Արհեստականորեն ուռճացված գներ. Տարիներ շարունակ շինանյութերի թանկացման և վարչական տուրքերի պատրվակով բարձրացված գները վերջապես հասել են իրենց առավելագույնին, որից այն կողմ գնորդը պարզապես ի վիճակի չէ վճարել։
Ի՞նչ սպասել ապագայում
Թեև կառուցապատողները դեռևս դիմադրում են, շուկայական տրամաբանությունը հուշում է, որ գների նվազման միտումը կարող է շարունակվել։ Ճնշումը չիրացված բնակարանների վրա մեծանում է, իսկ տնտեսական ակտիվության նվազումը կարող է լրացուցիչ խնդիրներ ստեղծել նաև նրանց համար, ովքեր արդեն ունեն հիփոթեքային պարտավորություններ։
Մասնագետների կանխատեսմամբ՝ մենք թևակոխում ենք մի փուլ, որտեղ շուկան պետք է «ինքնամաքրվի» արհեստական գներից և դառնա ավելի իրատեսական։
