Երևանում բնակարանների վարձակալության շուկան կրկին ակտիվացել է։ Անշարժ գույքի գործակալությունների տվյալներով՝ առաջարկվող վարձավճարները ներկայում սկսվում են մոտ 120,000 դրամից և որոշ բնակարանների դեպքում հասնում մինչև 3 միլիոն դրամի։
Շուկայի մասնակիցները գնաճը կապում են միաժամանակ մի քանի գործոնի հետ՝ ներգաղթի սպասումներ, ազատ բնակարանների սահմանափակ առաջարկ, մատչելի տարբերակների արագ դուրս գալ շուկայից և բնակարանների նկատմամբ ընդհանուր բարձր պահանջարկ։
Կենտրոնը շարունակում է մնալ ամենաթանկը
«Կալիբրի» անշարժ գույքի գործակալության աշխատակից Ռուստամ Գրիգորյանի խոսքով՝ նույնիսկ բարձր վարձավճարների պայմաններում մեծ պահանջարկ կա նորակառույց շենքերի բնակարանների նկատմամբ։
Ամենաբարձր վարձավճարները շարունակում են գրանցվել Կենտրոն վարչական շրջանում, որը նաև վարձակալների ամենապահանջված ուղղություններից է։
Գների մակարդակով Կենտրոնին հաջորդում է Արաբկիրը, որտեղ որոշ բնակարանների ամսական վարձը հասնում է մինչև 1,200,000 դրամի։
Ամենամատչելի առաջարկները, ըստ գործակալի, կարելի է գտնել Նուբարաշենում։ Համեմատաբար ցածր գներ են նաև Աջափնյակում, Մալաթիա-Սեբաստիայում և Շենգավիթում։
Ներկայացված տվյալներով՝ վերջին 3 ամսվա ընթացքում Երևանում բնակարանների վարձավճարների միջինացված ցուցանիշը բարձրացել է մոտ 24%-ով։
Հրանտ Միքայելյանը հիմնական պատճառներից մեկը համարում է ներգաղթը
Տնտեսագետ Հրանտ Միքայելյանի գնահատմամբ՝ վերջին շրջանում վարձակալության գների աճի հիմնական գործոններից մեկը Հայաստան եկող մարդկանց թվի ավելացումն է։
Նա դա կապում է Ռուսաստանում ռազմակոչի վերաբերյալ սպասումների հետ։ Միքայելյանի խոսքով՝ ներգաղթի ծավալը գուցե մեծ չէ, սակայն վարձակալության շուկայում ազատ բնակարանների սահմանափակ առաջարկի պայմաններում նույնիսկ պահանջարկի համեմատաբար փոքր աճը կարող է արագ ազդեցություն ունենալ գների վրա։
Այս իրավիճակում գործում է պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը․ երբ հասանելի բնակարանները քիչ են, իսկ վարձակալների թիվը մեծանում է, սեփականատերերը բարձրացնում են առաջարկվող գները։
Անորոշության պայմաններում Հայաստան եկած մարդկանց մի մասը նախընտրում է ժամանակավորապես բնակարան վարձակալել։ Իսկ նրանք, ովքեր ավելի երկարաժամկետ ծրագրեր ունեն, կարող են արդեն դիտարկել բնակարան ձեռք բերելու տարբերակը։
Մատչելի բնակարանները շուկայից արագ են անհետանում
Տնտեսագետ և Tvyal.co-ի հիմնադիր Աղասի Թավադյանի գնահատմամբ՝ ներկայիս բարձր գները կարող են երկար չպահպանվել։ Նա իրավիճակը համեմատում է 2022 թվականի զարգացումների հետ և գնային ակտիվությունը կապում ռուս-ուկրաինական շարունակվող հակամարտության ազդեցության հետ։
Ներկայացված վերլուծության համաձայն՝ խնդրի կարևոր պատճառներից մեկը մատչելի բնակարանների առաջարկի կրճատումն է։
Մայիսին վարձակալության առաջարկների մոտ կեսը կազմել են մինչև 300,000 դրամ արժողությամբ բնակարանները։ Օգոստոսին այդպիսի բնակարանների բաժինը նվազել է մինչև մոտ 19%։
Այսինքն՝ շուկայից առաջին հերթին դուրս են գալիս ավելի մատչելի բնակարանները, իսկ ակտիվ հայտարարությունների մեջ ավելի մեծ բաժին են սկսում կազմել թանկ առաջարկները։ Սա կարող է բարձրացնել նաև շուկայի տեսանելի միջին գինը։
Տարբեր վարչական շրջաններում սեփականատերերն այլ կերպ են արձագանքում
Գների փոփոխությունը նույն արագությամբ չի կատարվում Երևանի բոլոր հատվածներում։
Ներկայացված տվյալներով՝ Կենտրոնում բնակարանների սեփականատերերի մոտ 41%-ը վերանայել է իր առաջարկվող գինը, մինչդեռ քաղաքի ծայրամասային շրջաններում այդ ցուցանիշը հասնում է գրեթե 70%-ի։
Սա ցույց է տալիս, որ գնային փոփոխությունը միայն Կենտրոնում չէ։ Գների աճի սպասումները տարածվել են նաև այն վարչական շրջաններում, որոնք սովորաբար համարվել են ավելի մատչելի։
Միաժամանակ տան սեփականատերերի մոտ կեսը գարնանից ի վեր իր առաջարկվող գինը չի փոխել, այսինքն՝ շուկայում համատարած միաժամանակյա թանկացում չկա։
Աղասի Թավադյանը կարծում է՝ բարձր գները կարող են ժամանակավոր լինել
Ներկայացված գնահատականներով՝ Հայաստանում Ռուսաստանի քաղաքացիների ֆիզիկական ներկայությունն աճել է 15.1%-ով, իսկ բնակարանների վարձավճարները՝ 9.3%-ով։
Այս ցուցանիշը տարբերվում է երեք ամսվա համար նշվող 24% միջինացված աճից, քանի որ ներկայացված տվյալները վերաբերում են տարբեր հաշվարկների և շուկայի տարբեր հատվածների։
Թավադյանի գնահատմամբ՝ ներկայիս բարձր գները կարող են լինել ժամանակավոր և պահպանվել այնքան ժամանակ, քանի դեռ արտագաղթի և ներգաղթի հետ կապված անորոշությունն ուժեղ ազդեցություն ունի պահանջարկի վրա։
Վարձակալության շուկայի հետագա ուղղությունը, այս տրամաբանությամբ, կախված կլինի նրանից, թե Հայաստան եկող մարդկանց թիվը կշարունակի՞ աճել, որքան ազատ բնակարան կմնա շուկայում և արդյոք սեփականատերերի բարձրացրած գներով իրական վարձակալության գործարքներ կկնքվեն։
Այս պահին Երևանում վարձավճարների աճը պայմանավորված է ոչ միայն պահանջարկի ավելացմամբ, այլ նաև նրանով, որ մատչելի բնակարանները շուկայից արագ դուրս են գալիս՝ հայտարարությունների մեջ ավելի մեծ տեղ թողնելով բարձր գնով առաջարկներին։
Աղբյուր
