Իներցիա թե՞ իրական գնանկում. ի՞նչ է կատարվում հայաստանյան անշարժ գույքի շուկայում

Անշարժ գույքի շուկայում վերջին տարիների «բումն», ասես, սկսում է մարել։ Գործարքների թիվը կրճատվել է, իսկ շուկայի շարժիչ ուժերը՝ թուլացել։ Ի՞նչ է սա նշանակում գնորդների և վաճառողների համար, և ի՞նչ են հուշում մեզ թվերը։

Ի՞նչ է ասում վիճակագրությունը

2025 թվականի առաջին եռամսյակը շուկայի համար սառն էր։ Ընդհանուր գործարքների թիվը նվազել է 6,2%-ով նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ Եթե համեմատենք 2024-ի վերջին երեք ամիսների հետ, պատկերն ավելի մտահոգիչ է՝ անկումը կազմում է շուրջ 18,2%։

Որո՞նք են պատճառները.

• Վարձակալության շուկայի սառեցում. Ամենամեծ անկումը գրանցվել է վարձակալության գործարքներում։ ՌԴ-ից ժամանած ռելոկանտների գործոնը, որը վերջին տարիներին արհեստականորեն բարձր պահանջարկ էր ստեղծել, այլևս չկա կամ զգալիորեն թուլացել է։

• Տնտեսական ակտիվության նվազում. Բնակարանների և առանձնատների առքուվաճառքի կրճատումը ուղիղ կապ ունի ներքին տնտեսական տեմպերի դանդաղեցման հետ։

«Հարստացող» հանրության և գրավադրումների պարադոքսը

Վիճակագրության մեջ մի ուշագրավ փաստ կա. գրեթե բոլոր տեսակի գործարքների նվազման ֆոնին ավելացել է անշարժ գույքի գրավադրման քանակը։

Սա հարցերի տեղիք է տալիս։ Եթե, ինչպես պնդում են որոշ պաշտոնական կարծիքներ, մեր հանրությունն ավելի արագ է հարստանում, քան պարտք վերցնում, ապա ինչո՞ւ են մարդիկ ավելի հաճախ գույքը դնում գրավի տակ։ Արդյո՞ք սա սոցիալական խնդիրների կամ ֆինանսական միջոցների սղության ազդակ չէ։

Գները. էժանանո՞ւմ են բնակարանները, թե՞ ոչ

Այստեղ պատկերը տարբեր է՝ կախված թաղամասից։ 2025թ. մարտի տվյալներով.

• Կենտրոնում և Արաբկիրում նկատվում է գնանկում։ Սա եկամտահարկի հետվերադարձի ծրագրի դադարեցման ուղղակի հետևանքն է։ Պահանջարկի նվազումն արդեն արտացոլվում է գնի վրա։

• Նուբարաշենում և ծայրամասերում հակառակն է՝ գները թանկացել են, քանի որ այստեղ արտոնյալ ծրագրերն ավելի ուշ դադարեցին, և պահանջարկն իներցիայով պահպանվեց։

Շուկայի «հոգեբանությունը». ինչո՞ւ գները կտրուկ չեն ընկնում

Շատերի մոտ հարց է առաջանում՝ եթե գործարք չկա, ինչո՞ւ բնակարանները չեն էժանանում։ Պատճառն իներցիան է։ Կառուցապատողներն ու վերավաճառողները հոգեբանորեն պատրաստ չեն միանգամից իջեցնել գները երկարատև թանկացումներից հետո։

Այնուամենայնիվ, իրականությունն այլ է, քան հայտարարված գները.

1. Բանակցային գին. Այսօր անհատական բանակցությունների փուլում հնարավոր է ձեռք բերել գույք շուկայականից ավելի ցածր գնով։

2. Թաքնված զեղչեր. Կառուցապատողները գինը չեն իջեցնում, բայց առաջարկում են վճարման դյուրացված պայմաններ, ինչը նույնպես գնի լավարկման ձև է։

Ամփոփում. Եթե շուկան չստանա նոր դրական ցնցումներ, ապա պահանջարկի շարունակական կրճատումն անխուսափելիորեն հանգեցնելու է անշարժ գույքի գնանկման։ Իներցիան կարող է պահել թվերը թղթի վրա, բայց շուկայական տրամաբանությունը վաղ թե ուշ կթելադրի իր կանոնները։

Աղբյուր