Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում իրավիճակը գնալով ավելի մտահոգիչ է դառնում։ Եթե նախկինում միայն անկախ փորձագետներն էին խոսում հնարավոր ճգնաժամի մասին, ապա այսօր արդեն Կենտրոնական բանկն իր զեկույցներում ոլորտը դիտարկում է ռիսկային սցենարների ներքո, իսկ առևտրային բանկերի գովազդային վարքագիծը մատնում է նրանց աճող անհանգստությունը։
Անշարժ գույքի փորձագետ Կարապետ Հովհաննիսյանը, ով դեռ նախորդ տարի կանխատեսել էր շուկայում առաջարկի և պահանջարկի անհամապատասխանությունը, այսօր փաստում է՝ իրավիճակը զարգանում է ամենավատ սցենարներով։
Կանխատեսումներ, որոնք իրականություն դարձան
Ըստ Կարապետ Հովհաննիսյանի՝ շատերը ժամանակին չցանկացան լսել մասնագիտական հորդորները, սակայն այսօր խնդիրներն ակնհայտ են դառնում նույնիսկ անզեն աչքով։
«Ամենուր կախված են «վարձով» և «վաճառվում է» պաստառները։ Մեր տնտեսությունը ճգնաժամի մեջ է, փակվող բիզնեսների թիվն օր օրի ավելանում է»,— նշում է փորձագետը։
Ոչ պրոֆեսիոնալիզմը՝ որպես ձախողման պատճառ
Հովհաննիսյանը շեշտում է, որ ոլորտի խնդիրների հիմքում նաև մասնագիտական որակի բացակայությունն է։ Պետական համակարգից մինչև մասնավոր հատված՝ գործ ունենք «դիպլոմով ոչ մասնագետների» հետ, ովքեր չեն հասկանում շուկայի, վաճառքի և տնտեսության նախնական օրինաչափությունները։
Արդյունաբերության և գյուղատնտեսության փոխարեն շեշտը դրվեց միայն շինարարության վրա՝ ոչնչացնելով արտադրական ներուժը։ Այսօր մենք ունենք մի իրավիճակ, երբ տնտեսական «աճը» նկարվում է միայն պարտքերի և ասֆալտապատման հաշվին։
Երևանի գրավչության անկումը և գնային քաղաքականությունը
Փորձագետի կարծիքով՝ Երևանն օր օրի կորցնում է իր գրավչությունը։ Փոշին, աղբը և անկառավարելի վիճակը բացասաբար են անդրադառնում գույքի պահանջարկի վրա։
«Քաղաքն օր օրի գինը գցում է, գրավչությունը՝ կորցնում։ Իսկ բնակարանների անտրամաբանական գների պատճառով հսկայական միջոցներ կա՛մ չեկան Հայաստան, կա՛մ պարզապես հոսեցին երկրից դուրս»,— ասում է Կարապետ Հովհաննիսյանը։
Պարտքային շղթա և դատարկ շենքեր
Շուկայում ձևավորվել է վտանգավոր մի շղթա. շինարարը պարտք է մատակարարին, գնորդը՝ շինարարին, իսկ բոլորը միասին՝ բանկերին։ Ընդ որում, նորակառույց շենքերում բնակեցվածության մակարդակը մնում է ծայրահեղ ցածր։
Կարապետ Հովհաննիսյանը նաև ուշադրություն է հրավիրում տեղեկատվության պակասին։ Երկու տարի շարունակ պետական մարմինները չեն հրապարակում շինթույլտվությունների հստակ քանակը, ինչը թույլ կտար կարգավորել շուկան և զերծ պահել մարդկանց անհեռանկարային ներդրումներից։
Եզրակացություն.
Անշարժ գույքի շուկան այսօր կանգնած է լուրջ մարտահրավերների առաջ։ Գների արհեստական բարձրացումը և պարտքային բեռի ավելացումը կարող են հանգեցնել իրավիճակի, երբ նույնիսկ գների անկումը չի կարողանա փրկել պահանջարկը։
