Կայուն աճ, թե՞ ժամանակավոր շտապողականություն. Ինչ է կատարվում հայաստանյան շուկայում

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան, հակառակ բոլոր սպասումների, շարունակում է մնալ բավական ակտիվ փուլում: Եթե նախկինում նկատվում էին կարճաժամկետ տատանումներ, ապա այսօրվա պատկերը վկայում է կայուն աճի մասին՝ թե՛ գործարքների քանակի, թե՛ գների առումով:

Ի՞նչ է ասում վիճակագրությունը

2025 թվականի հոկտեմբերի տվյալները տպավորիչ են.

• Ընդհանուր գործարքներ. Գրանցվել է 22,738 գործարք, ինչը 1,754-ով ավելի է սեպտեմբերի և 618-ով ավելի՝ նախորդ տարվա հոկտեմբերի համեմատ:

• Առքուվաճառք. Շուկայի «առյուծի բաժինը» հենց առքուվաճառքինն է. ընդամենը մեկ ամսում այս տեսակի գործարքներն աճել են 619-ով:

• Գներ. Պահանջարկն իր հերթին բարձրացրել է բազմաբնակարան շենքերի մեկ քառակուսի մետրի միջին շուկայական արժեքը:

Որո՞նք են այս աշխուժության հիմնական շարժիչները

Փորձագիտական դիտարկումները թույլ են տալիս առանձնացնել երեք հիմնական գործոն, որոնք մարդկանց դրդում են գնումներ կատարել հենց հիմա.

1. Եկամտահարկի վերադարձի «վերջին հնարավորությունը». Շատ կառուցապատողներ դեռևս առաջարկում են նախագծեր, որոնք ընդգրկված են այս արտոնյալ ծրագրում: Սա ստեղծում է որոշակի շտապողականություն գնորդների շրջանում:

2. Կառուցապատողների ճկունությունը. Պետական արտոնությունների բացակայությունը փոխարինվում է մասնավոր առաջարկներով՝ մասնավորապես տարաժամկետ վճարման գրավիչ մեխանիզմներով:

3. Բանկային ֆինանսավորում. Չնայած բարձր տոկոսադրույքներին, հանրությունը դեռևս ակտիվորեն ձգտում է օգտվել բանկային վարկերից՝ վախենալով ապագա հնարավոր թանկացումներից:

Շուկայի «տաքացումը» և թաքնված ռիսկերը

Այսպիսի ակտիվությունը, սակայն, ունի իր հակառակ կողմը: Շուկան շարունակում է «տաքանալ», ինչը ենթադրում է լուրջ մտահոգություններ.

• Վարկային բեռի աճ. Տնային տնտեսությունների պարտքերն անշեղորեն աճում են:

• Ռիսկեր կառուցապատողների և բանկերի համար. Գերտաքացած շուկան կարող է հանգեցնել իրացվելիության խնդիրների, եթե պահանջարկը հանկարծակի նվազի:

• Ծառայությունների թանկացում. Բարձր պահանջարկի պայմաններում բանկային պրոդուկտները կմնան թանկ, իսկ վարկերի տոկոսադրույքները՝ բարձր:

Ամփոփում. Այսօրվա շուկայում նկատելի է որոշակի «իներցիոն շտապողականություն»: Մարդիկ փորձում են հասցնել ձեռք բերել գույք՝ հաշվի առնելով գործող արտոնությունների ժամանակավոր բնույթը: Սակայն սա նշանակում է, որ գնորդները պետք է լինեն առավել զգույշ՝ գնահատելով իրենց երկարաժամկետ ֆինանսական կարողությունները բարձր տոկոսադրույքների պայմաններում:

Աղբյուր