Հայաստանը մեծ քայլ է կատարում դեպի պետական ծառայությունների լիարժեք թվայնացում։ Կառավարության օգոստոսի 21-ի նիստում հավանության արժանացավ նախագիծը, որով ներդրվում են էլեկտրոնային համակարգերի միջոցով անշարժ գույքի առուվաճառքի գործարքներ կնքելու նորագույն մեխանիզմներ։
Ահա թե ինչ է սպասվում քաղաքացիներին և ինչպես է գործելու նոր համակարգը.
Գործարքներ՝ սեփական հեռախոսից կամ համակարգչից
Կադաստրի կոմիտեի ղեկավար Սուրեն Թովմասյանը մանրամասնեց, որ այսուհետ վաճառողն ու գնորդը կարող են պայմանագիրը ստորագրել թվային տարբերակով՝ օգտվելով «Ես եմ» նույնականացման համակարգից։
«Առաջարկվում է հնարավորություն տալ, որ կողմերը պայմանագիրը ստորագրեն իրենց համակարգիչներից կամ հեռախոսներից և անմիջապես ներկայացնեն պետական գրանցման»,- նշեց Թովմասյանը։ Ստորագրումից հետո համակարգն ինքնաշխատ (ավտոմատ) եղանակով կիրականացնի գնորդի իրավունքների գրանցումը և վաճառողի իրավունքների դադարեցումը։
Անվճար և ակնթարթային գրանցում
Նոր համակարգը լուծում է նաև ժամանակի և լրացուցիչ վճարների հարցը։ Եթե այսօր գործում է 2-ժամյա արագացված գրանցում՝ 6-ապատիկ վճարի դիմաց, ապա նոր փոփոխությամբ այդ կարիքը վերանում է։ Ինքնաշխատ համակարգը պայմանագիրը մուտք անելուց հետո անմիջապես կգեներացնի սեփականության իրավունքի վկայականը։
Հիփոթեքային գործարքներ՝ առանց նոտարի
Հատկանշական է, որ նորարարությունը տարածվում է նաև հիփոթեքային վարկավորմամբ գործարքների վրա։ Եռակողմ պայմանագրերը (գնորդ, վաճառող և բանկ) այսուհետ հնարավոր կլինի կնքել վիրտուալ միջավայրում և ներկայացնել գրանցման՝ առանց նոտարական գրասենյակ այցելելու։
Այս առնչությամբ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ընդգծեց. «Մեր պլանն այն է, որ մարդն առանց տնից դուրս գալու կարող է տուն ձեռք բերել կամ վաճառել»։
Արտերկրից գործարքներ անելու հեռանկարը
Վարչապետի հարցին, թե արդյոք հնարավոր կլինի գործարքներ անել այլ երկրներից, Սուրեն Թովմասյանը պատասխանեց, որ դիտարկվում են հատուկ գործիքակազմեր։ Քանի որ բանկերը հանդիսանում են հիփոթեք տրամադրող սուբյեկտներ, նրանք կարող են իրականացնել անձի նույնականացումն իրենց մեխանիզմներով, ինչը ևս ընդունելի կլինի Կադաստրի կոմիտեի համար։
Փորձնական փուլ
Ծրագիրը մեկնարկում է պիլոտային եղանակով։ Սկզբնական փուլում համակարգը կկիրառվի ստանդարտ պայմանագրերի վրա, իսկ հետագայում՝ նաև ավելի բարդ իրավական գործարքների դեպքում։
Այս բարեփոխումը ոչ միայն թեթևացնում է քաղաքացիների հոգսը, այլև բացառում է լրացուցիչ բյուրոկրատական քաշքշուկները՝ անշարժ գույքի շուկան դարձնելով ավելի արագ և թափանցիկ։
