Երևանի առաջնային և երկրորդային անշարժ գույքի շուկաներում գործարքների թիվն աճել է։ Միաժամանակ ավելացել են Ռուսաստանից ստացվող հարցումները, սակայն մասնագետները դեռ վաղ են համարում ներկայիս իրավիճակը համեմատել 2022 թվականի զանգվածային ներհոսքի հետ։
Եկամտային հարկի վերադարձի ծրագրի սահմանափակումից հետո փոխվել են նաև կառուցապատողների առաջարկները․ կարճաժամկետ տարաժամկետ վճարումներին փոխարինում են մինչև 10 տարի ժամկետով տարբերակները։
Առաջնային և երկրորդային շուկաներում գործարքներն աճել են
Անշարժ գույքի շուկայի մասնագետ Անդրանիկ Հարությունովի փոխանցմամբ՝ Կադաստրի կոմիտեի պաշտոնական տվյալներով Երևանի առաջնային շուկայում գործարքների թիվը նախորդ տարվա համեմատ գրեթե կրկնապատկվել է։ Աճ է արձանագրվել նաև երկրորդային շուկայում՝ արդեն կառուցված բնակարանների վերավաճառքի հատվածում։
Գնորդների ընտրությունը տարբեր է՝ կախված գույքի ձեռքբերման նպատակից։ Հարությունովի դիտարկմամբ՝ Երևանի կենտրոնում բնակարանները հիմնականում գնում են ներդրման և հետագա վարձակալության համար։ Նման հետաքրքրություն արդեն նկատվում է նաև Արաբկիր, Քանաքեռ-Զեյթուն և Դավթաշեն վարչական շրջաններում։
Սեփական բնակության համար բնակարան փնտրողներն ավելի հաճախ դիտարկում են Նոր Նորքը, Մալաթիա-Սեբաստիան և այն վարչական շրջանները, որտեղ նոր բնակելի շենքերի ակտիվ կառուցապատում է իրականացվում։
Հարությունովի գնահատմամբ՝ Հայաստանում անշարժ գույքի արժեքը միջինում տարեկան աճում է 5–10%, իսկ առանձին դեպքերում՝ մինչև 15%։ Այս ցուցանիշները մասնագետի ընդհանրացված գնահատականն են և չեն նշանակում, որ նույն չափով թանկանում են Երևանի բոլոր շրջանների կամ բոլոր տեսակի բնակարանները։
Ռուսաստանից հետաքրքրությունն աճել է, բայց իրավիճակը տարբեր է
Մասնագետի խոսքով՝ Հայաստանի անշարժ գույքի նկատմամբ հետաքրքրության ավելացմանը նպաստում են զբոսաշրջության աճը, տարածաշրջանային զարգացումները և երկրի՝ որպես ներդրումային ուղղության գրավչության բարձրացումը։
Օտարերկրյա գնորդների շարքում ամենամեծ մասնաբաժինը, Հարությունովի դիտարկմամբ, շարունակում են կազմել ազգությամբ հայ Ռուսաստանի քաղաքացիները։
Ռուսական մամուլում հրապարակված որոշ գնահատականներով՝ 2026 թվականի ցուցանիշները մոտենում են 2022 թվականի մակարդակին, իսկ սեպտեմբերին կարող է աճել բնակարանների գնման և վարձակալության պահանջարկը։ Հարությունովը, սակայն, զգուշացնում է, որ նման կանխատեսումները հիմնականում հիմնված են առանձին գործակալների գնահատականների, այլ ոչ թե ամբողջական պաշտոնական վիճակագրության վրա։
Ռուսաստանի քաղաքացիների հետաքրքրությունն աճել է, բայց 2022-ի հետ ուղիղ համեմատության հիմքեր դեռ չկան։ Հարությունովի խոսքով՝ հարցումներն իսկապես շատացել են, սակայն այս պահին չկան պաշտոնական տվյալներ, որոնք կհաստատեն նույն ծավալի ներհոսքը։
2022 թվականին, ռուս-ուկրաինական պատերազմի մեկնարկից հետո, մեծ թվով մարդիկ կարճ ժամանակում տեղափոխվում էին Հայաստան, իսկ հիմնական պահանջարկը կենտրոնացած էր վարձակալության շուկայում։ Այժմ նման պատկեր չկա․ ավելի նկատելի է բնակարանների ձեռքբերումը ներդրումային նպատակով։
Կառուցապատողները երկարացրել են տարաժամկետի ժամկետները
Երևանում եկամտային հարկի վերադարձի ծրագրի սահմանափակումից հետո կառուցապատողները վերանայել են վաճառքի պայմանները։ Եթե նախկինում առավել տարածված էին 2–3 տարվա տարաժամկետ վճարման տարբերակները, ապա այժմ որոշ ընկերություններ առաջարկում են վճարումը բաշխել 5–10 տարվա ընթացքում։
Հարությունովի գնահատմամբ՝ երկարաժամկետ տարաժամկետն օգնել է պահպանել բնակարանների նկատմամբ պահանջարկը։ Այն հնարավորություն է տալիս գնորդին վճարումները կատարել կառուցապատողին փուլերով՝ ավելի երկար ժամանակահատվածում։
Աշնանը բնակարանների հնարավոր թանկացման վերաբերյալ կանխատեսումները, մասնագետի կարծիքով, կարող են իրականանալ միայն որոշակի պայմաններում։ Այդպիսի գործոն կարող է դառնալ Ռուսաստանից մարդկանց նոր հոսքը, օրինակ՝ այնտեղ նոր մոբիլիզացիայի դեպքում։ Գների աճը կարող է շարունակվել նաև այն դեպքում, եթե պահպանվի զբոսաշրջային հոսքի ավելացումը։
Ինչ պետք է հաշվի առնի գնորդը
- Տարաժամկետի դեպքում համեմատել ոչ միայն ամսական վճարները, այլև ամբողջ ժամկետն ու բնակարանի վերջնական արժեքը։
- Ներդրումային գնումից առաջ գնահատել տվյալ վարչական շրջանում վարձակալական իրական պահանջարկը։
- Ռուսաստանից հնարավոր նոր հոսքի կամ գների արագ աճի մասին կանխատեսումները չընդունել որպես հաստատված փաստ՝ առանց պաշտոնական վիճակագրության։
- Տարբերակել ընդհանուր շուկայի աճը կոնկրետ շենքի, թաղամասի կամ բնակարանի գնային հեռանկարից։
Շուկայում գործարքների աճն արդեն տեսանելի է, սակայն ռուսական պահանջարկի իրական ծավալը դեռ ամբողջությամբ գնահատված չէ։ Գնորդի համար առավել անվտանգ է որոշումը հիմնավորել բնակարանի նպատակով, վճարման պայմաններով և տվյալ հատվածի պահանջարկով, ոչ թե միայն հնարավոր թանկացման կանխատեսումներով։
