Երևանում գները նվազո՞ւմ են, թե՞ վիճակագրությունն է խաբում. Փորձագիտական բանավեճ անշարժ գույքի շուկայի շուրջ

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում իրավիճակը միանշանակ չէ. մինչ պաշտոնական մարմինները խոսում են գների նվազման մասին, ոլորտի մասնագետները հորդորում են չշտապել եզրակացությունների մեջ և ավելի խորքային նայել թվերին։

Վերջերս Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը հայտարարեց, որ 2025 թ. հունվարին Երևանում անշարժ գույքի գները նվազել են, իսկ մարզերում, ընդհակառակը՝ աճել։ Սակայն այս տեսակետի հետ համաձայն չէ Հայաստանի անշարժ գույքի գործակալությունների ասոցիացիայի խորհրդի անդամ, փորձագետ Անդրանիկ Հարությունովը։

Ինչո՞ւ պաշտոնական վիճակագրությունը կարող է թյուրիմացության մեջ գցել

Ըստ Անդրանիկ Հարությունովի՝ Կադաստրի կոմիտեի և ԿԲ-ի ներկայացրած թվերը հաճախ չեն արտացոլում շուկայի այսօրվա իրական պատկերը։ Պատճառը «գնման իրավունքի» գրանցումների բացակայությունն է վիճակագրության մեջ։

«Այն բնակարանները, որոնք հունվարին ավարտական ակտ են ստացել և արտացոլվել վիճակագրության մեջ, իրականում վաճառվել են 2-3 տարի առաջ՝ այդ ժամանակվա գներով։ Հետևաբար, համեմատել այսօրվա վիճակագրությունը նախորդ տարվա հետ՝ առանց հաշվի առնելու գնման իրավունքները, մասնագիտական առումով սխալ է»,– պարզաբանում է Հարությունովը։

Ինչպե՞ս է ազդել եկամտահարկի վերադարձի ծրագրի ավարտը

Մարտին Գալստյանը գների նվազումը Երևանում կապում է հունվարի 1-ից մայրաքաղաքում եկամտահարկի վերադարձի ծրագրի դադարեցման հետ։ Ըստ ԿԲ նախագահի՝ քաղաքացիները շտապել են գործարքներն ավարտել մինչև դեկտեմբեր, ինչն էլ հանգեցրել է դեկտեմբերյան բարձր գների, որին հաջորդել է հունվարյան անկումը։

Մինչդեռ մարզերում, որտեղ օրենքը դեռ գործում է, պահանջարկը տեղաշարժվել է դեպի երևանամերձ բնակավայրեր, ինչն էլ բարձրացնում է գները այնտեղ։

2022-ի բումը և ներկայիս կարգավորումը

Խոսելով ընդհանուր դինամիկայի մասին՝ Անդրանիկ Հարությունովը հիշեցնում է, որ 2022 թվականի շեշտակի թանկացումները պայմանավորված էին Ռուսաստանից և Արցախից եկած մոտ 200,000 մարդկանց ներհոսքով։ Այդ ժամանակավոր պահանջարկը այսօր այլևս չկա, և շուկան բնականոն կերպով գնում է դեպի կարգավորում։

Ի՞նչ սպասել ապագայում

Փորձագետի կանխատեսումները Երևանի համար բավականին զգուշավոր են.

1. Գործարքների նվազում. Եթե պետությունը չներդնի սուբսիդավորվող վարկեր երիտասարդների կամ բազմազավակների համար, Երևանում գործարքները կտրուկ կնվազեն։

2. Կանխիկի գերակայություն. Հիմնական գործարքները կկատարվեն կանխիկով կամ տարժամկետ վճարման պայմաններով։

3. Մարզային ակտիվություն. Երևանամերձ մարզերում ակտիվությունը կտևի ևս 2 տարի, քանի որ մինչև 2027-ը այնտեղ դեռ կգործի եկամտահարկի վերադարձի ծրագիրը։

Այսպիսով, անշարժ գույք գնելու կամ ներդրում անելու ցանկություն ունեցողները պետք է հաշվի առնեն, որ շուկան այժմ գտնվում է տրանսֆորմացիոն փուլում, որտեղ գործոնները ոչ թե միայն տնտեսական են, այլև վիճակագրական և օրենսդրական։

Աղբյուր