Երևանում ինքնակամ շինությունների հարցը շարունակում է մնալ քաղաքային ամենավիճահարույց խնդիրներից մեկը։ Վերջին օրենսդրական փոփոխությունները մի կողմից որոշ դեպքերում հնարավորություն են տալիս օրինականացնել համայնքային կամ պետական հողի վրա կառուցված շինությունները, մյուս կողմից՝ քաղաքապետարանին տալիս են ավելի արագ քանդման գործիքներ։
Որոշ ինքնակամ շինություններ հնարավոր կլինի օրինականացնել
Նոր կարգավորմամբ համայնքային կամ պետական սեփականություն հանդիսացող հողամասերում գտնվող որոշ ինքնակամ շինություններ կարող են ենթակա լինել օրինականացման, եթե համապատասխանեն օրենքով սահմանված չափանիշներին։
Միաժամանակ սեփականատերը, մյուս պարտադիր վճարումներից բացի, պետք է վճարի 100 միլիոն դրամ պետական տուրք։
Բարձր շեմը, ըստ ներկայացված պարզաբանման, սահմանվել է այն նպատակով, որ ինքնակամ շինությունների օրինականացումը չդառնա զանգվածային գործընթաց և համայնքային հողի վրա առանց թույլտվության կառուցապատումը տնտեսապես շահավետ չլինի։
Օրինականացման հարցը միայն վճարումով չի լուծվում։ Պետք է գնահատվի նաև, թե շինության պահպանումը չի՞ խախտում երրորդ անձանց իրավունքներն ու օրինական շահերը։ Եթե անհրաժեշտ չափանիշները չեն պահպանվում, շինությունը օրինականացման ենթակա չի լինի։
Քաղաքապետարանին տրվում է արագացված քանդման ընթացակարգ
Մյուս փոփոխությունը վերաբերում է բակերում, շենքերի տանիքներին, կանաչապատ տարածքներում և ընդհանուր օգտագործման այլ հատվածներում գտնվող ապօրինի կառույցներին։
Ներդրվում է արագացված վարույթի մեխանիզմ, որը քաղաքապետարանին հնարավորություն է տալիս որոշ դեպքերում ավելի արագ որոշում ընդունել։ Եթե ինքնակամ շինությունը գտնվում է համայնքային հողի կամ շենքի ընդհանուր օգտագործման տարածքում, քաղաքապետարանը կարող է անմիջապես քանդման որոշում կայացնել՝ առանց սովորական երկարատև վարչական ընթացակարգի։
Փոփոխության նպատակներից մեկը նախկինում դատական վեճերի պատճառ դարձած ընթացակարգային խնդիրների՝ այդ թվում ծանուցման և անձի լսված լինելու իրավունքի շուրջ վեճերի նվազեցումն է։
Ծանուցման կանոնները ևս փոխվել են
Նոր համակարգով որոշ դեպքերում քաղաքապետարանի ծանուցումը համարվում է կատարված, եթե որոշումը փակցվել է հենց ինքնակամ շինության վրա կամ հրապարակվել է պաշտոնական կայքում։
Ծանուցման այս եղանակը հետագայում կարող է նաև դատական վեճերի առարկա դառնալ, հատկապես այն դեպքերում, երբ սեփականատերը պնդի, որ փաստացի չի իմացել քանդման որոշման մասին։
Ներկայացվել է նաև դեպք, երբ քաղաքապետարանի կողմից ավտոտնակի քանդման գործողությունները վարչական դատարանի կողմից ճանաչվել են ոչ իրավաչափ։ Սա ցույց է տալիս, որ նույնիսկ արագացված ընթացակարգի պայմաններում վարչական մարմնի գործողությունների օրինականությունը շարունակում է ենթակա լինել դատական վերահսկողության։
Քանդման որոշումները տարիներով կասեցնելը սահմանափակվում է
Փոփոխություններից մեկը վերաբերում է նաև դատարանի միջոցով քանդման որոշումների երկարատև կասեցմանը։
Նոր կարգավորումներով նախատեսվում է սահմանափակել այն հնարավորությունը, երբ հանրային կամ համայնքային տարածքի ակնհայտ զավթման դեպքում քաղաքապետարանի քանդման որոշումը դատական գործընթացի պատճառով տարիներով չի կատարվում։
Այսպիսով, նոր համակարգը միաժամանակ երկու ուղղությամբ է աշխատում․ որոշ բացառիկ կառույցների համար ստեղծվում է օրինականացման հնարավորություն, իսկ հանրային և համայնքային տարածքներում ապօրինի կառուցապատումների նկատմամբ վերահսկողությունը խստացվում է։
