Նորակառույց բնակարան գնելիս գնի վճարման եղանակը կարևոր է։ Կառուցապատողների հայկական ասոցիացիայի ներկայացմամբ՝ գնորդը կարող է ընտրել հիփոթեքային վարկ կամ կառուցապատողին տարաժամկետ վճարում, և այդ երկու ուղիները տարբեր պարտավորություններ են դնում կողմերի վրա։
Ինչով են տարբերվում երկու եղանակները
Հիփոթեքի դեպքում, ասոցիացիայի բացատրությամբ, բնակարանի արժեքը ֆինանսավորում է բանկը, իսկ գնորդը գումարը վերադարձնում է բանկին՝ սովորաբար 15-ից 20 տարվա ընթացքում, վճարելով նաև վարկային տոկոսներ։ Այս տարբերակում, նրանց ներկայացմամբ, կարող են գործել պետական աջակցության ծրագրեր՝ եկամտային հարկի վերադարձ, երեխաներ ունեցող ընտանիքների բնակարանային ապահովության և հիփոթեքի մարման ծրագիր, զինծառայողների բնակարանային ապահովության ծրագրեր և այլ թիրախային ծրագրեր՝ յուրաքանչյուրի սահմանված պայմաններով։
Կառուցապատողին տարաժամկետ վճարման դեպքում գնորդը բանկից վարկ չի վերցնում։ Վճարման պայմանները սահմանվում են կառուցապատողի հետ կնքվող պայմանագրով, իսկ ժամկետը, ասոցիացիայի խոսքով, կարող է հասնել մինչև հինգ-վեց տարվա։ Կարող են լինել սկզբնական կանխավճար, շինարարության ընթացքում փուլային վճարումներ, որոշակի վճարում շենքի ավարտական ակտի ստացման փուլում և մնացած գումարի մարում դրանից հետո՝ պայմանագրի ժամանակացույցով։
Ասոցիացիան նշում է, որ շուկայում կառուցապատողները փորձում են առաջարկել ավելի ճկուն պայմաններ՝ նվազեցնելով կանխավճարը կամ պարբերական վճարումները և երկարաձգելով ժամանակացույցը։ Միևնույն ժամանակ այդ գործիքը, նրանց գնահատմամբ, կառուցապատողից պահանջում է ֆինանսական կայունություն, դրամական հոսքերի կառավարում և ծրագրի երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորում։
Ինչ ստուգել գնումից առաջ
- Ուշադիր կարդալ պայմանագիրն ու վճարման ժամանակացույցը։
- Ստուգել պետական աջակցության ծրագրերից օգտվելու հնարավորությունը։
- Հաշվարկել բնակարանի ձեռքբերման ամբողջական արժեքը։
- Կառուցապատողից պահանջել պայմանագրի էական պայմանները պարզ ներկայացնող իրազեկման թերթիկ։
Ասոցիացիայի շեշտադրումն այն է, որ մինչև ստորագրելը պետք է պարզ լինի՝ ինչ եք գնում, որքան և երբ պետք է վճարեք, ինչ պարտավորություն եք ստանձնում և ինչ պարտավորություն ունի կառուցապատողը։
