«Կարևոր թեմա» հաղորդաշարի շրջանակներում տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանը ներկայացրել է մանրամասն վերլուծություն 2026 թվականին սպասվող գույքահարկի կտրուկ բարձրացման վերաբերյալ։ Ստորև ներկայացնում ենք զրույցի առանցքային կետերը.
1. Աստիճանական թանկացման ավարտը
2020 թվականին ընդունված օրենքով սահմանված աստիճանական բարձրացումը 2026-ին հասնելու է իր գագաթնակետին։ Եթե նախորդ տարիներին քաղաքացիները վճարում էին հաշվարկված հարկի մի մասը (25%, 50%, 75%), ապա 2026-ից սկսած վճարելու են 100%-ը։
2. Ինչո՞ւ է հարկն այդքան մեծացել
Հարկի հաշվարկման հիմքում այլևս ոչ թե հին կադաստրային արժեքն է, այլ շուկայականին մոտարկված արժեքը։ Հրայր Կամենդատյանը շեշտում է, որ շուկայական գները Հայաստանում արհեստականորեն բարձրացել են նաև արտաքին գործոնների (օրինակ՝ ռուս-ուկրաինական հակամարտության արդյունքում ռելոկանտների ներհոսքի) պատճառով, ինչն ուղղակիորեն հարվածելու է տեղի բնակիչների գրպանին։
3. Կոնկրետ թվեր. որքա՞ն ենք վճարելու 2026-ին
Ըստ տնտեսագետի բերած հաշվարկների՝ բազմաբնակարան շենքերի բնակարանների համար տարեկան վճարները կլինեն հետևյալը.
-
Մինչև 10 մլն դրամ արժողությամբ գույք՝ ~5,000 դրամ:
-
10-25 մլն դրամ արժողությամբ գույք՝ ~20,000 դրամ:
-
25-47 մլն դրամ արժողությամբ գույք՝ ~64,000 դրամ:
-
75-100 մլն դրամ արժողությամբ գույք՝ ~176,000 դրամ:
-
Կենտրոնում գտնվող առանձնատների համար հարկը կարող է անցնել 200,000 դրամից։
4. Սոցիալական վտանգը և թոշակառուների խնդիրը
Տնտեսագետը բարձրացնում է կարևոր հարց. ինչպե՞ս պետք է թոշակառուն, ում եկամուտը չի աճել հարկին զուգահեռ, վճարի նման գումարներ։ Եթե թոշակառուն ստանում է ամսական 50,000 դրամ, իսկ տարեկան հարկը կազմում է 150-200 հազար դրամ, նրան ապրելու համար գրեթե գումար չի մնում։ Սա կարող է հանգեցնել դատական քաշքշուկների և մարդկանց սեփականությունից զրկելու վտանգի։
5. Ո՞ւր են գնում հավաքագրված գումարները
Հրայր Կամենդատյանը նշում է, որ հավաքագրված միլիարդավոր դրամները հիմնականում ուղղվելու են պետական պարտքի սպասարկմանը։ 2026-ին միայն պարտքի տոկոսների վճարման համար պետությունը պետք է ծախսի 423 մլրդ դրամ։ Փորձագետը սա որակում է որպես «հակասոցիալական կառավարում», քանի որ բեռը դրվում է հասարակ քաղաքացու վրա՝ առանց եկամուտների համապատասխան աճի։
6. Այլ թանկացումներ
Հարկերից բացի, տնտեսագետն անդրադարձավ նաև դեղորայքի շուկային՝ նշելով, որ Հայաստանում որոշ կենսական նշանակության դեղեր 3 անգամ ավելի թանկ են, քան հարևան Վրաստանում։
