Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում Երևանից դուրս բնակության և ներդրման նկատմամբ հետաքրքրությունը աստիճանաբար փոխվում է, սակայն մարզերում լավ գույքը դեռ բավարար չէ լիարժեք կենսամիջավայր ստեղծելու համար։ Goght Urban Valley-ի կրեատիվ տնօրեն Մովսես Զավարյանի գնահատմամբ՝ մարզային բնակավայրերի հիմնական սահմանափակումը կրթական, ճանապարհային, կոմերցիոն և սոցիալական ենթակառուցվածքների պակասն է։
Մարզային կյանքի գլխավոր խնդիրը բնակարանից դուրս միջավայրն է
Զավարյանի գնահատմամբ՝ Երևանից դուրս որակյալ կյանք հնարավոր է ձևավորել, եթե բնակավայրում ստեղծվեն դպրոցներ, աշխատատեղեր և առօրյա կյանքի համար անհրաժեշտ ծառայություններ։ Ըստ նրա՝ Հայաստանում մարզային բնակավայրերի մեծ մասում դեռ բացակայում են նույնիսկ ժամանակակից կյանքի հիմնական տարրերը՝ քայլելու հարմար տարածքներ, սրճարաններ, մշակութային կենտրոններ, մանկապարտեզներ և բավարար մակարդակի կրթական հաստատություններ։
Հենց այս պատճառով բնակարան ընտրելիս միայն տան կամ բնակարանի տեխնիկական վիճակը գնահատելը բավարար չէ։ Գույքի արժեքը գնորդի համար իրականում կապված է ամբողջ կենսամիջավայրի հետ՝ աշխատանքի, կրթության, ճանապարհների, հանգստի և ծառայությունների հասանելիությամբ։
Այս գործոնը հատկապես կարևոր է ընտանիքների համար։ Զրույցի ավարտին ընդգծվում է, որ բնակարան ընտրելով՝ մարդը փաստացի ընտրում է ոչ միայն քնելու վայր, այլ նաև իր և երեխաների հետագա կյանքի միջավայրը։
Մարզերում կառուցապատումն ավելի մեծ ենթակառուցվածքային ծախսեր է պահանջում
Զավարյանի խոսքով՝ Երևանում կառուցապատողը սովորաբար օգտվում է արդեն գոյություն ունեցող քաղաքային ցանցերից, մինչդեռ մարզային խոշոր նախագծերի դեպքում անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների մի մասը կարող է ստիպված լինել ստեղծել հենց կառուցապատողը։
Որպես օրինակ նա նշում է իրենց նախագծում ջրամատակարարումը մոտ 25 կմ հեռավորությունից հասցնելու, էլեկտրականության, կոյուղու և ներքին ճանապարհների կազմակերպման անհրաժեշտությունը։ Այս ծախսերը, նրա գնահատմամբ, մարզային կառուցապատման կարևոր առանձնահատկություններից են։
Գնորդի համար այստեղ հիմնական հարցն այն է, թե խոստացված ենթակառուցվածքից ինչն արդեն գոյություն ունի և ինչն է դեռ միայն նախագծված։ Մեծ բնակելի նախագծի հաջողությունը կարող է կախված լինել ոչ միայն կառուցվող տներից, այլ նաև այն բանից, թե արդյոք իրականում կստեղծվեն ճանապարհները, դպրոցները, առևտրային և հանրային տարածքները։
Էներգաարդյունավետությունը դառնում է բնակարանի որակի չափանիշներից մեկը
Քննարկման ընթացքում անդրադարձ է կատարվել նաև A և A+ էներգաարդյունավետության դասերին։ Զավարյանի խոսքով՝ համապատասխան տեխնոլոգիաները բարձրացնում են շինարարության ինքնարժեքը, սակայն հետագայում կարող են նվազեցնել բնակարանի ջեռուցման և հովացման պահանջը։
Այսպիսով, գնորդի համար էներգաարդյունավետությունը միայն տեխնիկական նշում չէ․ այն կարող է ազդել հետագա կոմունալ ծախսերի և բնակարանի հարմարավետության վրա։
Գնման փուլում արժե պարզել, թե էներգաարդյունավետության հայտարարված դասը ինչ տեխնիկական լուծումներով և հավաստագրերով է ապահովվում, այլ ոչ միայն հիմնվել նախագծի գովազդային նկարագրության վրա։
Կանաչ տարածքը և միասնական կառուցապատումը կարող են որոշել բնակավայրի ապագա արժեքը
Զրույցում Goght Urban Valley-ի օրինակով նշվում է, որ նախագծի 70 հեկտարից 55 հեկտարը նախատեսվում է որպես կանաչ տարածք։ Զավարյանի խոսքով՝ տարածքում 20-25 տարի առաջ իրականացվել է կանաչապատում և տնկվել է մոտ 600 հազար ծառ։
Միաժամանակ նա կարևորում է բնակավայրերի զարգացումը միասնական master plan-ի և դիզայն կոդի հիման վրա։ Նրա գնահատմամբ՝ առանց ընդհանուր քաղաքաշինական գաղափարի զարգացումը կարող է վերածվել տարբեր ոճերի և իրար չհամապատասխանող կառույցների համադրության։
Գնորդի համար կարևոր է հասկանալ ոչ միայն իր տան տեսքը, այլ ամբողջ թաղամասի երկարաժամկետ զարգացման կանոնները՝ ինչ կարելի է կառուցել հարևանությամբ, ինչպես են պահպանվելու կանաչ տարածքները և որքանով է ընդհանուր միջավայրը վերահսկվելու տարիներ անց։
Ինչ ստուգել Երևանից դուրս գույք ընտրելիս
Գործնական տեսանկյունից գնորդին անհրաժեշտ է գնահատել ամբողջ կյանքի ցիկլը՝ ճանապարհը դեպի Երևան կամ աշխատանքի վայր, դպրոցներն ու մանկապարտեզները, բժշկական ծառայությունները, խանութներն ու ժամանցը, կոմունիկացիաների իրական պատրաստվածությունը և նախագծի հետագա զարգացման ծրագիրը։
Զավարյանի գնահատմամբ՝ քաղաքից դուրս ապրելու ցանկությունն առաջիկայում կարող է ուժեղանալ, հատկապես եթե մարզերում զարգանան համապատասխան ենթակառուցվածքները։ Սակայն քաղաքից դուրս գույքի հաջող ընտրությունը կախված է ոչ այնքան քառակուսի մետրի գնից, որքան այն միջավայրից, որը գնորդը ստանալու է այդ գույքի հետ միասին։
