Երևանի անշարժ գույքի շուկայում բարձր գինը միշտ չէ, որ նշանակում է բարձր որակ, իսկ «լյուքս» կամ «պրեմիում» դասակարգումը դեռ չի երաշխավորում բնակարանի իրական առավելությունները։ Կառուցապատող ընկերության հիմնադիր Ավետիս Խախամյանի գնահատմամբ՝ գնորդներն ավելի պահանջկոտ են դարձել և սկսել են կարևորել ոչ միայն հասցեն, այլև շինարարության որակը, հարմարավետությունն ու բնակելի միջավայրը։
Ինչու թանկարժեք բնակարանը պարտադիր չէ, որ լյուքս լինի
Խախամյանի խոսքով՝ Հայաստանի նորակառույցների շուկայում բնակարանների դասակարգման հստակ սահմանները դեռ ձևավորված չեն։ Կառուցապատողները երբեմն «լյուքս» կամ «պրեմիում» են անվանում շենքերը՝ հիմնվելով միայն դրանց տեղադիրքի կամ լրացուցիչ հարմարությունների վրա։
Մինչդեռ բարձրակարգ բնակարանի իրական արժեքը պետք է որոշվի դեռ նախագծման փուլում։ Կարևոր են առաստաղների բարձրությունը, սենյակների համամասնությունները, լրացուցիչ սանհանգույցների և տեխնիկական տարածքների առկայությունը, ինչպես նաև շինարարական նյութերի ու ինժեներական համակարգերի որակը։
Նրա համոզմամբ՝ լողավազանը, մարզասրահը կամ գեղեցիկ նախասրահը բավարար չեն, որպեսզի բնակելի համալիրը համարվի լյուքս դասի։ Նման ծառայություններ կարող են առաջարկվել նաև կոմֆորտ և բիզնես դասի շենքերում։
Կանաչ տարածքներն ու ինժեներական լուծումները՝ բնակարանի արժեքի մաս
Կառուցապատողի գնահատմամբ՝ ժամանակակից բնակելի միջավայրում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն կանաչապատումը, լռությունն ու տեխնիկական հարմարավետությունը։
Որպես օրինակ՝ Խախամյանը ներկայացնում է իր ընկերության Amanoo նախագիծը։ Նրա փոխանցմամբ՝ տարածքի համար սահմանված էին 40% կառուցապատման, 40% կանաչապատման և 20% ճանապարհային ենթակառուցվածքների ցուցանիշներ։ Սակայն ընկերությունը, իր ներկայացրած տվյալներով, կառուցապատմանն ուղղել է տարածքի ընդամենը 18%-ը, իսկ կանաչ գոտիներին՝ 75%-ը։
Խախամյանը կարևորում է նաև ջեռուցման, հովացման և շենքի ընդհանուր սպասարկման համակարգերը։ Նրա կարծիքով՝ նման լուծումները կարող են բնակարանի համար ավելի մեծ գործնական արժեք ստեղծել, քան արտաքին ճոխությունը։
Կարո՞ղ է ճարտարապետությունը բարձրացնել բնակարանի ապագա գինը
Խախամյանի գնահատմամբ՝ ճարտարապետական յուրահատկությունը կարող է նպաստել գույքի արժեքի պահպանմանն ու աճին։
Նա օրինակ է բերում Երևանի այն շենքերը, որոնք, չնայած ֆիզիկական մաշվածությանը և ժամանակակից տեխնիկական հարմարությունների բացակայությանը, շարունակում են պահանջված մնալ իրենց ճարտարապետական ինքնատիպության շնորհիվ։
Նրա ներկայացրած մոտեցումներից է բիոմիմետիկ ճարտարապետությունը՝ բնության ձևերից ոգեշնչված նախագծումը։ Խախամյանի խոսքով՝ այս ուղղությունը հատկապես բարդ է բնակելի շենքերում, քանի որ արտահայտիչ արտաքին տեսքը պետք է համադրվի բնակարանների հարմարավետ հատակագծերի հետ։
Այդուհանդերձ, ճարտարապետական առանձնահատկության արդյունքում գնի հետագա բարձրացումը կառուցապատողի գնահատականն է, այլ ոչ երաշխավորված արդյունք։
Բնակարանների գնաճը և անհիմն թանկացման վտանգը
Խախամյանը մտահոգություն է հայտնում Երևանի անշարժ գույքի շուկայում գնագոյացման վերաբերյալ։ Նրա կարծիքով՝ պահանջարկի աճը երբեմն օգտագործվում է գների անհիմն բարձրացման համար։
Կառուցապատողը քննադատում է նաև վարձակալության շուկայում կտրուկ թանկացումները, որոնց հետևանքով որոշ վարձակալներ ստիպված են փոխել բնակության վայրը։
Նրա գնահատմամբ՝ առանձին բարձրարժեք գործարքները չեն կարող ինքնին ապացուցել, որ ամբողջ քաղաքում անշարժ գույքի արժեքը նույն չափով աճել է։
Խախամյանը կարծում է, որ կառուցապատողները պետք է գնային քաղաքականությունը ձևավորեն ոչ միայն ընթացիկ պահանջարկով, այլև առաջարկվող բնակարանների իրական արժեքով ու տեղական շուկայի հնարավորություններով։
Երևանի կենտրոնում բարձրահարկ կառուցապատման սահմանափակման առաջարկը
Խախամյանի համոզմամբ՝ Երևանի պատմական կենտրոնի կառուցապատումը պետք է ավելի խիստ համապատասխանեցվի քաղաքային միջավայրին։
Նա առաջարկում է կենտրոնում նոր շենքերի հարկայնությունը սահմանափակել 4–5 հարկով, իսկ ժամանակակից բարձրահարկ նախագծերն առավելապես տեղափոխել քաղաքի ծայրամասեր։
Կառուցապատողի գնահատմամբ՝ վթարային կամ մաշված ցածրահարկ շենքերը բազմահարկերով փոխարինելը մեծացնում է ենթակառուցվածքների ծանրաբեռնվածությունը։ Միաժամանակ նա կարևորում է Երևանի պատմական ճարտարապետության և քաղաքային դիմագծի վերականգնումը։
Այս մոտեցումը Խախամյանի առաջարկությունն է, ոչ թե գործող համընդհանուր սահմանափակման նկարագրություն։
Բնակարան գնողի համար այս դիտարկումների հիմնական նշանակությունն այն է, որ գինը և գովազդային դասակարգումը պետք է գնահատել իրական պայմանների համադրությամբ։ Նախագծի որակը որոշվում է ոչ միայն գտնվելու վայրով, այլև հատակագծով, տեխնիկական լուծումներով, կանաչ տարածքներով և այն միջավայրով, որտեղ բնակիչը պատրաստվում է ապրել։
