Նորակառույց բնակարան գնելիս հաճախ առաջին քննարկումը վերաբերում է գինին, տեսարանին և շենքի արտաքին տեսքին։ Սակայն քաղաքաշինական որակը սկսվում է շատ ավելի վաղ՝ նախագծման փուլից, երբ որոշվում են շենքի տեղադրությունը, բարձրությունը, կանաչ տարածքները, հարակից ճանապարհները, բնակարանների հատակագծերը և ապագա սպասարկման տրամաբանությունը։
TOONCAST-ի զրույցում կառուցապատող Ավետիս Խախամյանը բարձրացնում է այն հարցը, թե ով է պատասխանատու քաղաքի տեսքի համար՝ պետությո՞ւնը, համայնք՞ը, թե՞ կառուցապատողը։ Նրա կարծիքով՝ կառուցապատողը չպետք է նախագծի միայն իր հողամասի սահմաններում․ շենքը միշտ ազդեցություն է ունենում հարևան միջավայրի, ենթակառուցվածքների և քաղաքի ընդհանուր կերպարի վրա։
Գնորդի համար սա կարևոր է, քանի որ բնակարանն ընտրվում է ոչ միայն այսօրվա ինտերիերով, այլ նաև այն միջավայրով, որտեղ ընտանիքը կապրի տարիներ շարունակ։
Քաղաքը առանձին շենքերի հավաքածու չէ
Խախամյանի խոսքով՝ վերջին տասնամյակներում շատ նախագծեր ստեղծվել են առանձին հողամասի առավելագույն օգտագործման տրամաբանությամբ՝ առանց բավարար ուշադրության հարակից ճանապարհների, կանաչի, քաղաքի պատմական շերտերի և համայնապատկերի նկատմամբ։ Նա այդ մոտեցումը դիտարկում է որպես թե՛ կառուցապատողի, թե՛ կարգավորող մարմինների պատասխանատվության խնդիր։
Սա նշանակում է, որ գնորդը պետք է հետաքրքրվի ոչ միայն շենքի ներսով։ Անհրաժեշտ է հասկանալ՝
- ինչ է նախատեսվում հարակից տարածքներում,
- շենքն ինչպես է միանալու փողոցային ցանցին,
- արդյոք բնակարանը հետագայում կարող է հայտնվել նոր շինհրապարակի, ծանր երթևեկության կամ խիտ կառուցապատման կողքին,
- որքան է իրական կանաչ և ընդհանուր օգտագործման տարածքը։
Միջավայրը կարող է փոխել նույնիսկ ամենաորակյալ բնակարանի գործնական արժեքն ու առօրյա հարմարավետությունը։
Արտաքին գեղեցկությունը չպետք է վնասի բնակարանի ֆունկցիոնալությանը
Զրույցի մի մասը նվիրված է բնությունից ոգեշնչված, ոչ ստանդարտ ճարտարապետությանը։ Խախամյանի գնահատմամբ՝ նման լուծումները բնակելի շենքում բարդ են, քանի որ արտասովոր ձևը պետք է համատեղվի հարմար հատակագծի, ուղիղ օգտագործելի պատերի և կահույք տեղադրելու հնարավորության հետ։
Գնորդի համար այստեղ կարևոր սկզբունքը պարզ է․ յուրահատուկ ճարտարապետությունը արժեք ունի միայն այն դեպքում, երբ այն չի դարձնում բնակարանը պակաս գործնական։ Մակետում գեղեցիկ կոր գիծը կարող է բնակարանում նշանակել ոչ հարմար անկյուն, դժվար կահավորում կամ ավելորդ անցումային տարածք։
Ուստի բնակարանը դիտելիս պետք է խնդրել իրական հատակագիծը և պատկերացնել առօրյա օգտագործումը՝ որտեղ են տեղադրվելու պահարանները, մահճակալը, խոհանոցը, աշխատասեղանը, ինչպես է բնական լույսը մտնելու սենյակներ և որքան մակերես է իրականում օգտագործելի։
«Պրեմիում» անվանումը պետք է ապացուցվի չափանիշներով
Խախամյանի խոսքով՝ Երևանում երբեմն «պրեմիում» են անվանում նաև այն նախագծերը, որոնց բնակարանները խիստ ստանդարտացված են և գրեթե չեն կարող հարմարեցվել գնորդի կարիքներին։ Նրա գնահատմամբ՝ բարձր դասի բնակարանի կարևոր տարբերակիչներից մեկն է հատակագծի ճկունությունը՝ օրինակ, մեծ հյուրասենյակ կամ ննջարան ստեղծելու, ինժեներական լուծումները հարմարեցնելու հնարավորությունը։
Տեսանյութում նաև նշվում է, որ պահանջկոտ գնորդները սկսել են համեմատել շինանյութերը, ջերմամեկուսացումը, ձայնամեկուսացման ցուցանիշները, պատուհանների և ապակեպատման որակը։ Բացի շենքից՝ գնահատվում են տեղադիրքը, տեսարանը և հարակից միջավայրը։
Այսինքն՝ «պրեմիում» բառի փոխարեն գնորդը պետք է հարցնի՝ ինչ նյութեր են կիրառվում, ինչ տեխնիկական փաստաթուղթ է դրանք հաստատում, որքան բնակարան և բնակիչ է սպասվում շենքում, ինչպես են կազմակերպվելու ընդհանուր տարածքները և ինչ է երևալու բնակարանի բոլոր պատուհաններից, ոչ միայն գլխավոր տեսարանից։
Կարգուկանոնը շինհրապարակում օգտակար ազդակ է, բայց ոչ բավարար ապացույց
Խախամյանը շինհրապարակի մաքրությունն ու աշխատանքի կազմակերպվածությունը դիտարկում է որպես կառուցապատողի ընդհանուր մշակույթի ցուցիչ։ Նրա խոսքով՝ աշխատակիցների համար ներքին կանոնների, մաքրության և բնակեցված հատվածների անդորրի պահանջները նաև որակի նկատմամբ վերաբերմունքի մաս են։
Սա տրամաբանական դիտարկում է, սակայն գնորդը չպետք է այն շփոթի տեխնիկական որակի ապացույցի հետ։ Կոկիկ շինհրապարակը դրական ազդակ է, բայց այն չի փոխարինում նախագծային փաստաթղթերի, շինթույլտվության, ժամկետների, պայմանագրային պատասխանատվության և անկախ մասնագետի գնահատման ստուգմանը։
Գնորդի պահանջկոտությունն ազդում է շուկայի վրա
Զրույցի վերջում Խախամյանը կոչ է անում գնորդներին լինել որակի պահանջատեր։ Այդ միտքը գործնական նշանակություն ունի ամբողջ շուկայի համար․ որքան հաճախ գնորդները պահանջեն հստակ տեխնիկական նկարագրություն, ժամկետների պատասխանատվություն, իրատեսական հատակագիծ և շրջակա միջավայրի մասին տեղեկատվություն, այնքան դժվար կլինի միայն խոստումով կամ գովազդով վաճառել թույլ նախագիծը։
Բնակարանի ընտրությունը պետք է վերածվի ստուգման գործընթացի, ոչ թե միայն էմոցիոնալ տպավորության։ Հատկապես մեծ գնումների դեպքում օգտակար է հատակագիծն ու տեխնիկական նկարագրությունը դիտարկել ճարտարապետի կամ ինժեների հետ։
Եզրակացություն
Լավ նորակառույցը ոչ միայն գեղեցիկ ճակատ ունի, այլ նաև հարմար բնակարան, կանխատեսելի միջավայր և պատասխանատու կառուցապատում։ Գնորդը վճարում է ոչ միայն պատերի համար, այլև նախագծման որակի, շենքի կառավարման, հարակից տարածքի և ապագա կյանքի հարմարավետության համար։ Այդ պատճառով ճիշտ հարցերը պետք է տալ նախքան ամրագրումը, ոչ թե բնակարանը ստանալուց հետո։
