Շուկայի ակտիվությունը միայն մեկ գործոնով չի բացատրվում
TOONCAST-ի այս թողարկման ընթացքում Ameriabank-ի երկարաժամկետ բանկինգի ուղղության ղեկավար Վահրամ Գևորգյանը քննարկում է նորակառույցների շուկայի ակտիվությունը, գնորդների վարքագծի փոփոխությունը և ֆինանսավորման գործիքների դերը։
Հյուրի գնահատմամբ՝ տարվա ընթացքում շուկայի աշխուժությունը նկատելի է դարձել հատկապես գարնան վերջին ամիսներից։ Սակայն նա այդ միտումը չի կապում միայն հիփոթեքի կամ կառուցապատողների առաջարկած տարաժամկետ վճարումների հետ։ Զրույցում նշվում են նաև տնտեսության, աշխատաշուկայի, ներդրումային հետաքրքրության և մարդկանց՝ սեփական բնակարան ունենալու վերաբերմունքի փոփոխության գործոնները։
Գնորդի համար կարևոր եզրակացությունը պարզ է․ շուկայի ընդհանուր ակտիվությունը կամ գների աճի մասին խոսակցությունները դեռևս չեն նշանակում, որ ցանկացած նախագիծ լավ ընտրություն է։ Յուրաքանչյուր բնակարան պետք է գնահատել առանձին՝ ըստ տեղադրության, արժեքի, շինարարության փուլի և սեփական ֆինանսական հնարավորությունների։
Առաջարկը շատ լինելը չի նշանակում, թե բնակարան գտնելը հեշտ է
Նորակառույցների թվի աճի մասին հաճախ խոսվում է որպես առաջարկի հնարավոր գերազանցման նշան։ Սակայն Վահրամ Գևորգյանի խոսքով՝ տեսանելի մեծ առաջարկը դեռ չի նշանակում, որ շուկայում պահանջարկ չկա։ Նրա գնահատմամբ՝ գնորդների պահանջները փոխվել են․ նույն բյուջեի սահմաններում մարդիկ ավելի շատ նախագծեր են համեմատում և այլևս չեն շտապում որոշում կայացնել միայն այն պատճառով, որ բնակարանը նորակառույց է։
Զրույցում նշվում է նաև հին բնակֆոնդից դեպի ավելի նոր, անվտանգ և հարմարավետ շենքեր տեղափոխվելու միտումը։ Բացի սեփական բնակության պահանջից, շուկայում դեր ունի նաև ներդրումային հետաքրքրությունը՝ բնակարան վարձակալության հանձնելու կամ արժեքի հնարավոր աճի ակնկալիքով։
Այդ պատճառով գնորդը պետք է համեմատի ոչ միայն բնակարանի ընդհանուր գինը, այլև քառակուսի մետրի արժեքը, թաղամասի հեռանկարը և այն, թե ինչ է ներառված առաջարկում։ Նույն գումարով տարբեր մակերես, սպասարկման պայմաններ և միջավայր ստանալը կարող է էապես փոխել գործարքի իրական արժեքը։
Մարզերը դառնում են ավելի տեսանելի, բայց ներդրումը պահանջում է սթափ հաշվարկ
Թողարկման կարևոր թեմաներից մեկը Երևանից դուրս նոր նախագծերի ակտիվացումն է։ Հյուրի խոսքով՝ հատկապես մայրաքաղաքին մոտ բնակավայրերն ու խոշորացված համայնքները սկսում են ընկալվել ոչ միայն որպես «մարզային», այլ որպես մայրաքաղաքի հետ գործնականորեն կապված բնակության կամ ներդրման ուղղություններ։
Զրույցում այս փոփոխությունը կապվում է ոչ միայն բնակարանաշինության, այլև զբոսաշրջության, հյուրանոցային ու ռեստորանային ոլորտների, միջոցառումների և այլ ներդրումների զարգացման հետ։ Միևնույն ժամանակ «զարգացող ուղղություն» արտահայտությունը գնորդի համար բավարար հիմնավորում չէ։
Մարզում բնակարան կամ ապարտամենտ գնելիս պետք է ստուգել՝ որքանով է իրական պահանջարկը, ինչ ենթակառուցվածք կա այսօր, որքան հասանելի է տեղանքը, և արդյոք գույքը համապատասխանում է ձեր նպատակին՝ ապրելու, վարձակալության, թե վերավաճառքի։
Տարաժամկետ վճարո՞ւմ, թե՞ հիփոթեք
Զրույցում առանձնացվում են բնակարան գնելու երեք հիմնական մոտեցումներ՝ ամբողջական վճարում սեփական միջոցներով, կառուցապատողին փուլային կամ տարաժամկետ վճարում և բանկային հիփոթեք։
Վահրամ Գևորգյանի խոսքով՝ տարաժամկետ վճարումը սովորաբար ավելի կարճ ժամկետ ունի, ուստի ամսական բեռը կարող է զգալի լինել։ Այն կարող է հարմար լինել, եթե գնորդն ունի կայուն լրացուցիչ եկամուտ, սպասում է այլ գույքի վաճառքի կամ փոխում է արդեն ունեցած բնակարանը նորով։ Սակայն նույն գործիքը ռիսկային է, եթե վճարումների գրաֆիկը կազմված է չափազանց լավատեսական սպասումների հիման վրա։
Հիփոթեքը սովորաբար ավելի երկարաժամկետ է և հնարավորություն է տալիս բաշխել վճարումը տարիների ընթացքում։ Բանկի մասնակցությունը կարող է ավելացնել գործարքի ֆինանսական վերահսկողության շերտ, բայց այն չի փոխարինում գնորդի սեփական ստուգումներին։ Անհրաժեշտ է կարդալ պայմանագիրը, պարզել հանձնման ժամկետները, ուշացման հետևանքները և հասկանալ՝ ինչ գումար եք վճարելու ամբողջ ժամանակահատվածում։
Գնորդի կարճ ստուգաթերթը
- Նախ որոշեք նպատակը՝ բնակություն, վարձակալություն, թե ներդրում։
- Հաշվարկեք ոչ միայն այսօրվա, այլև առաջիկա տարիների վճարունակությունը։
- Համեմատեք քառակուսի մետրի գինը և վերջնական արժեքը։
- Ճշտեք՝ ինչ է ներառված գնման գնի մեջ՝ կայանատեղի, կանաչ գոտի, էներգախնայող լուծումներ, ենթակառուցվածք և սպասարկում։
- Ուսումնասիրեք մի քանի նախագիծ և մի սահմանափակվեք առաջին գրավիչ առաջարկով։
Եզրակացություն
Տեսանյութի գլխավոր միտքն այն է, որ անշարժ գույքի շուկան փոխվում է ոչ միայն գների, այլև գնորդի մտածողության մակարդակում։ Ընտրությունը մեծացել է, մարզային ուղղությունները դարձել են ավելի տեսանելի, իսկ ֆինանսավորման տարբերակները՝ ավելի բազմազան։ Բայց լավ որոշումը սկսվում է ոչ թե շուկայի ընդհանուր լավատեսությունից, այլ սեփական նպատակի, բյուջեի և կոնկրետ նախագծի մանրակրկիտ գնահատումից։
