Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում շուտով կարող են ներդրվել միջազգային պրակտիկայում հայտնի, բայց մեր երկրի համար նորարարական գործիքներ։ Կադաստրի կոմիտեն առաջարկում է «հետադարձ հիփոթեքի» և «կողակցի սեփականության իրավունքի» ինստիտուտները։
Տեսնենք, թե ինչպես կարող են այս փոփոխություններն ազդել քաղաքացիների կյանքի որակի և շուկայի ակտիվության վրա։
1. Հետադարձ հիփոթեք. Բանկը կվճարի սեփականատիրոջը
Սա սոցիալական կարևոր նշանակություն ունեցող գործիք է՝ նախատեսված կենսաթոշակային տարիքի քաղաքացիների համար։
Ինչպե՞ս է այն աշխատում.
-
Քաղաքացին գրավադրում է իր բնակարանը կամ տունը բանկում։
-
Ի տարբերություն սովորական հիփոթեքի, այստեղ ոչ թե քաղաքացին է վճարում բանկին, այլ բանկն է ամեն ամիս գումար վճարում քաղաքացուն։
-
Սեփականատերը շարունակում է ապրել իր տանը և մնում է դրա սեփականատերը մինչև կյանքի վերջ։
-
Գույքն օտարվում է միայն սեփականատիրոջ մահից հետո։ Եթե վաճառքից ստացված գումարը գերազանցում է բանկի վճարած պարտքը, տարբերությունը տրվում է ժառանգներին։
Տնտեսագետ Կարեն Սարգսյանի կարծիքով՝ սա թույլ կտա տարեցներին ունենալ արժանապատիվ կենսամակարդակ և խթանել տնտեսական ակտիվությունը։
2. Կողակցի սեփականության իրավունք. Պաշտպանություն ամուսինների համար
Այս նախագիծը նպատակ ունի ամրապնդել ամուսինների գույքային պաշտպանվածությունը։
Ի՞նչ կփոխվի.
Այսօր ամուսիններից մեկի մահվան դեպքում գույքի կեսը բաժանվում է բոլոր ժառանգների միջև, ինչը հաճախ խնդիրներ է ստեղծում ողջ մնացած կողակցի համար։ Նոր նախագծով՝ եթե գույքը գրանցված է որպես «կողակցի սեփականություն», ապա ամուսնու մահից հետո մյուսը շարունակում է միանձնյա տնօրինել տունը որպես մեկ ամբողջություն՝ առանց այդ փուլում ժառանգների հետ բաժանելու անհրաժեշտության։
Ինչո՞ւ է սա կարևոր շուկայի համար
Անշարժ գույքի գործակալությունների մասնագետները նշում են, որ սա ժամանակակից պրոդուկտ է, որը վաղուց գործում է ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և Կանադայում։ Հայաստանում այն կարող է դառնալ նոր ֆինանսական գործիք, որը.
-
Կակտիվացնի կապիտալի շրջանառությունը։
-
Շուկան կդարձնի ավելի կանխատեսելի։
-
Լրացուցիչ ֆինանսական միջոցներ կբերի անշարժ գույք ունեցող, բայց ցածր եկամուտ ունեցող տարեցների համար։
Կարևոր է. Նախագիծը դեռևս քննարկման փուլում է, և պետությունը պետք է ապահովի խիստ վերահսկողություն, որպեսզի խուսափենք հնարավոր չարաշահումներից։





